Pushtet në bashkësi
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Çështja se kush i merr vendimet dhe si shpërndahet pushteti brenda një bashkësie vendore. Ajo u bë objekt i një debati të rëndësishëm në shkencën politike amerikane të viteve 1950 dhe 1960 dhe ndikoi diskutimet në vende të tjera, përfshirë Britaninë.
Në Strukturën e pushtetit në bashkësi, më 1953, Floyd Hunter-i argumentonte se bashkësia që kishte studiuar kontrollohej nga elitat e biznesit. Banorët e zakonshëm përjashtoheshin nga pushteti, ndërsa popullsia e zezë përjashtohej tërësisht. Qyteti nuk emërtohej në libër, por ishte Atlanta e shtetit Georgia. Robert Dahl-i iu kundërpërgjigj më 1961 me Kush qeveris?, një studim i New Haven-it në Connecticut. Sipas tij, asnjë grup i vetëm nuk kontrollonte vendimmarrjen; pushteti ishte i shpërndarë ndërmjet bashkësive të ndryshme të interesit.
Të dy autorët mund të kishin të drejtë për vendin dhe kohën që studionin. Megjithatë, vetëm këta dy libra nuk lejonin një përgjithësim për të gjitha bashkësitë. Debati zbulonte edhe rrezikun që studiuesit e orientuar drejt teorisë së elitave të gjenin elita sunduese, ndërsa studiuesit pluralistë të gjenin shpërndarje pushteti dhe mungesë të një elite të vetme kontrolluese. Kjo varësi e përfundimeve nga qasja fillestare e bëri një pjesë të debatit pak frytdhënëse.
Një kundërshtim i rëndësishëm ndaj Dahl-it ishte se grupet e fuqishme mund ta ushtronin pushtetin duke i mbajtur disa çështje jashtë rendit të ditës. Për rrjedhojë, studimi vetëm i vendimeve të marra nuk do të zbulonte të gjithë pushtetin e ushtruar. Kjo mënyrë e strukturimit të pjesëmarrjes dhe të çështjeve quhej «mobilizim i anshmërisë». Një studim i spikatur ishte Mospolitika e ndotjes së ajrit i Matthew Crenson-it, botuar më 1971, kur ndotja e ajrit sapo ishte kthyer në një çështje shumë politike në Shtetet e Bashkuara.
Debati mbi pushtetin në bashkësi nxiti kështu studime vendore të dobishme, por aftësia e tij për të prodhuar përfundime të përgjithshme përtej rasteve të veçanta mbeti e kufizuar.