Presidencë perandorake

Shprehje kritike për zgjerimin e pushtetit presidencial deri në pikën ku kufizimet kushtetuese dhe kontrolli i legjislativit e i gjykatave bëhen të pamjaftueshme. Përdoret sidomos për presidencën amerikane dhe u bë e njohur nga libri i Arthur Schlesinger-it të ri, «Presidenca perandorake», i vitit 1973. «Perandorake» është metaforë për përqendrimin e autoritetit, jo emërtim zyrtar i sistemit shtetëror.

Argumenti lidhet veçanërisht me politikën e jashtme, kompetencat ushtarake dhe gjendjet e jashtëzakonshme. Roli i presidentit si komandant i përgjithshëm, nevoja për reagim të shpejtë, informacioni sekret dhe shtrirja ndërkombëtare e shtetit mund t'i japin ekzekutivit një epërsi të madhe praktike ndaj Kongresit. Përdorimi i marrëveshjeve ekzekutive dhe pretendimet e gjera për konfidencialitet mund të kufizojnë shqyrtimin publik ose parlamentar, megjithëse ligjshmëria dhe kufijtë e tyre duhen vlerësuar sipas rastit.

Në politikën e brendshme, presidenti përballet zakonisht me më shumë pengesa të dukshme: legjislacionin, kontrollin e fondeve nga Kongresi, miratimin e disa emërimeve nga Senati dhe shqyrtimin gjyqësor. Edhe në politikën e jashtme, kontrolli i Kongresit nuk zhduket automatikisht. Debati për presidencën perandorake shqyrton nëse këta mekanizma funksionojnë realisht apo nëse krizat dhe praktikat e akumuluara kanë zhvendosur ekuilibrin në favor të një personi dhe të aparatit të tij.

Termi nuk nënkupton se çdo president i fuqishëm është domosdoshmërisht jashtë kushtetutës. Ai shtron çështjen e dallimit midis udhëheqjes efektive të ekzekutivit dhe ushtrimit të pushtetit pa përgjegjshmëri të mjaftueshme.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare