Nicos Poulantzas (1936–1979) ishte teoricien grek neomarksist, i njohur veçanërisht për konceptin e autonomisë relative të shtetit kapitalist. I ndikuar fort nga Antonio Gramsci dhe Louis Althusser, ai argumentoi në veprën Pushteti politik dhe klasat shoqërore, të botuar më 1968, se ndarja formale e shtetit nga institucionet e prodhimit ekonomik nuk e bën atë të pavarur nga rendi kapitalist. Shteti ndihmon akumulimin duke ruajtur kohezionin e shoqërisë kapitaliste dhe sistemin e saj klasor.

Më 1969 nisi në revistën New Left Review debati i tij i njohur me Ralph Miliband-in. Ai trajtonte mënyrën si duhej shpjeguar karakteri klasor i shtetit dhe çfarë nënkuptonte kjo për mundësinë e ndryshimit politik. Përballë theksit të Miliband-it te elitat, marrëdhëniet e tyre shoqërore dhe kontrolli i aparatit shtetëror, Poulantzas-i nënvizonte pozitën strukturore të shtetit brenda kapitalizmit. Sipas tij, vetëm ndryshimi i personave që kontrollonin aparatin nuk mjaftonte për ta shkëputur atë nga funksioni i ruajtjes së marrëdhënieve kapitaliste. Debati nuk mund të reduktohet në idenë se njëri e shihte shtetin krejt të lirë për transformim, kurse tjetri si instrument pa asnjë autonomi.

Gjatë viteve 1970, Poulantzas-i trajtoi çështje teorike dhe strategjike të rëndësishme për të majtën evropiane: fashizmin e autoritarizmin, përfundimin e diktaturave ushtarake në Evropën Jugore dhe mundësitë e një socializmi demokratik. Ai i dha fund jetës më 1979. Vepra e tij pati ndikim të madh në Francë, ku jetonte; në disa vlerësime të historisë së marksizmit, prania e saj në qarqet intelektuale anglo-amerikane është konsideruar më e kufizuar në krahasim me ndikimin francez.