Term që emërton disa lëvizje historike të veçanta dhe, në përdorimin më të gjerë, mënyra të mobilizimit politik në emër të njerëzve të zakonshëm kundër elitave ose pushteteve të paraqitura si të largëta e shtypëse. Kuptimi i tij ndryshon sipas vendit dhe periudhës dhe shpesh përdoret me ngarkesë përçmuese.

Në Shtetet e Bashkuara, populizmi u zhvillua nga lëvizjet e fermerëve të viteve 1870, veçanërisht në Perëndim. Ata ndiheshin të rënduar nga borxhet dhe të zhgënjyer nga premtimet për tokë të lirë dhe tarifa të ulëta hekurudhore. Partia Populiste paraqiti kandidat për president më 1892 dhe siguroi përfaqësim në Kongres. Në Senatin e legjislaturës 1893–1895 kishte tre populistë dhe një përfaqësues të Partisë së Argjendit; numri i senatorëve populistë arriti katër në legjislaturën 1895–1897. Më 1896, programi dhe mbështetësit e lëvizjes ndikuan fort te Partia Demokratike. Më pas një pjesë e energjisë reformuese të saj u përthith nga lëvizja më e gjerë progresiste.

Në Rusinë e fundit të shekullit XIX, termi shënon lëvizjen narodnike, me orientim demokratik dhe kolektivist dhe me vëmendje të veçantë ndaj fshatarësisë. «Populist» përdoret si përkthim i fjalës ruse «narodnik». Përdorimi i këtij kuptimi në anglisht është dokumentuar, ndër të tjera, në një artikull të Pavel Milyukovit më 1895. Narodnikët përfshinin intelektualë që shkonin mes fshatarëve për të nxitur ndërgjegjësimin dhe ndryshimin shoqëror.

Në kuptimin e përgjithshëm, populizmi pretendon të mbrojë parapëlqimet dhe traditat e njeriut të zakonshëm kundër ndryshimeve të imponuara nga aktorë të fuqishëm. Këta mund të jenë qeveritë, bizneset e mëdha ose edhe sindikatat. Përdorime përçmuese që e lidhin termin me përkëdheljen e ndjenjave popullore janë dokumentuar që më 1893. Disa analiza i lidhin këto qëndrime veçanërisht me borgjezinë e vogël dhe me tonin kundër intelektualëve, megjithëse këto tipare nuk përcaktojnë çdo lëvizje populiste; rasti i intelektualëve narodnikë është një dallim i dukshëm.

Ndër lëvizjet e përshkruara shpesh si populiste janë peronizmi, pujadizmi dhe fushata presidenciale amerikane e Ross Perot-së më 1992. Politikanë të partive shumë të ndryshme mund t’u drejtohen ndjenjave populiste kur u leverdis dhe t’i dënojnë të njëjtat metoda kur i përdorin kundërshtarët. Për këtë arsye, termi kërkon gjithmonë sqarim të përmbajtjes konkrete dhe nuk mjafton vetë si shpjegim i një programi politik.