Popper, Karl

Karl Popper (1902–1994), filozof i shkencës dhe mendimtar politik, i njohur për rëndësinë që i dha kritikës dhe mundësisë së përgënjeshtrimit të teorive. Sipas tij, një teori empirike duhet të formulohet në mënyrë që të jetë e mundur të tregohen vëzhgime ose prova që do ta kundërshtonin. Kjo kërkesë njihet si përgënjeshtrueshmëri.

Në veprën «Hamendësime dhe përgënjeshtrime» më 1963, Popperi thekson se vëzhgimet e përsëritura nuk e provojnë përfundimisht një pohim universal. Ky problem lidhet me kritikën e induksionit të David Hume-it. Pohimi «të gjitha mjellmat janë të bardha» mund të duket i mbështetur nga shumë vëzhgime, por një mjellmë e zezë e kundërshton. Identifikimi i shembullit kërkon edhe qartësi konceptuale mbi atë që quhet mjellmë: teoria nuk duhet të shpëtohet thjesht duke ndryshuar përkufizimin sa herë paraqitet një rast kundërshtues.

Prandaj detyra e studiuesit nuk është vetëm të mbledhë konfirmime, por të parashtrojë hipoteza të qarta dhe t'i nënshtrojë provave të forta. Në shkencën politike, ky orientim ka ndikuar kërkimin empirik dhe testimin e hipotezave. Megjithatë, një test statistikor nuk e provon vetvetiu vërtetësinë e një teorie dhe vendimi për një prag gabimi nuk është ekuivalent i thjeshtë i përgënjeshtrimit logjik. Autorë të tjerë theksojnë se disa dukuri politike mund të mos vëzhgohen drejtpërdrejt, pa qenë për këtë arsye të parëndësishme.

Metodologjia e Popperit është kundërshtuar edhe si përshkrim i praktikës reale shkencore. Te «Struktura e revolucioneve shkencore» më 1962, Thomas Kuhni tregoi rëndësinë e paradigmave dhe se shkencëtarët nuk e braktisin domosdoshmërisht një kuadër shpjegues pas çdo kundërshembulli. Ky debat dallon pyetjen se si duhet të testohet dija nga pyetja historike se si punojnë realisht bashkësitë shkencore. Pavarësisht kundërshtimeve, kërkesa për teori të qarta, prova publike dhe hapje ndaj kritikës mbetet një pjesë me ndikim e trashëgimisë së Popperit.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare