Politikë

Në kuptimin e përgjithshëm, politika është veprimtaria e drejtimit dhe e administrimit të shteteve ose të bashkësive të tjera politike, e trajtuar si art dhe si fushë dijesh. Megjithatë, përkufizimi i saj është thellësisht i debatueshëm dhe ndoshta i tillë nga vetë natyra e konceptit. Nuk ka pajtim se cilat aspekte të jetës shoqërore duhen quajtur politike dhe cilat duhen lënë jashtë kësaj fushe.

Në njërin skaj, shumë mendimtarë, veçanërisht por jo vetëm feministët, mbrojnë tezën se «personalja është politike». Sipas saj, tiparet thelbësore të politikës, si pushteti, varësia dhe vendimmarrja, mund të gjenden në çdo marrëdhënie shoqërore, përfshirë marrëdhëniet ndërmjet burrit dhe gruas. Përdorimi i zakonshëm i fjalës shpesh është shumë më i ngushtë: politika mendohet si diçka që zhvillohet vetëm në nivelin e shtetit dhe të qeverisë dhe që përfshin konkurrencën partiake. Një kuptim tjetër kufizues, i zhvilluar nga Bernard Crick-u në «Në mbrojtje të politikës», e lidh politikën me disa shoqëri relativisht liberale e pluraliste, ku lejohet debati relativisht i hapur. Në këtë kuptim, politika nuk përfshin çdo ushtrim pushteti në çdo kohë e vend.

Të thuash se sporti, artet ose jeta familjare «nuk kanë lidhje me politikën» është vetë një lloj qëndrimi politik. Një pohim i tillë kërkon, në thelb, që ato çështje të mos përfshihen në atë që pranohet si rendi politik i ditës. Përjashtimi i një çështjeje nga debati publik mund të jetë një mënyrë shumë e efektshme për ta trajtuar sipas interesit të atij që dëshiron përjashtimin. Prandaj kufiri ndërmjet politikes dhe jopolitikes nuk është gjithmonë një përshkrim i paanshëm; ai mund të jetë pjesë e vetë konfliktit politik.

As përkufizimi tradicional i politikës si art dhe shkencë e qeverisjes nuk e zgjidh problemin. Nuk ka pasur pajtim të përgjithshëm se çfarë lloj veprimtarie quhet qeverisje. A kufizohet ajo vetëm te shteti, apo ekziston edhe në kishë, në një gildë zejtare, në administrimin e një prone dhe në familje? Nëse qeverisja kuptohet gjerësisht, edhe fusha e politikës zgjerohet përkatësisht.

Dy pyetje ndihmojnë në provën e kufijve të konceptit. Së pari, a kanë politikë edhe krijesa të tjera përveç njerëzve? Së dyti, a mund të ekzistojnë shoqëri pa politikë? Që nga lashtësia ka pasur autorë që ua kanë atribuar politikën edhe kafshëve; në mesin e shekullit XVII, Purchas-i i përshkruante bletët si insekte fluturuese politike. Nga ana tjetër, para dhe pas kohës kur Thomas More-i krijoi emërtimin «utopi», janë përfytyruar shoqëri ideale pa politikë. Zakonisht nënkuptimi është se një shoqëri e tillë mund të mendohet, por nuk mund të realizohet praktikisht; vetë fjala «utopi» shpreh një vend që nuk gjendet askund.

Sipas një pikëpamjeje të përhapur në mendimin modern, politika u përket vetëm njerëzve ose, së paku, qenieve të afta për komunikim simbolik: për të bërë pohime, për t'u thirrur në parime, për të arsyetuar dhe për të kundërshtuar. Politika shfaqet kur njerëzit nuk pajtohen për arsyet që përligjin pretendimet e tyre dhe kanë të paktën disa procedura për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve. Në këtë përfytyrim, një gjendje natyrore ku secili lufton thjesht për interesin e vet nuk është ende politike. Dallimi është ndërmjet kërkesës «e dua këtë» dhe pretendimit «kam të drejtë mbi këtë»: i dyti i drejtohet një rendi arsyesh dhe rregullash që mund të debatohet.

Me të njëjtin përkufizim, politika mungon edhe kur ka pajtim monolitik e të plotë mbi të drejtat dhe detyrimet e të gjithë anëtarëve të shoqërisë. Por kjo sjell një kundërshtim: prania e politikës varet atëherë nga një gjendje e vetëdijes, pra nga fakti nëse njerëzit i pranojnë rregullat ekzistuese. Nëse pranohen si relevante edhe mosmarrëveshjet e fshehta ose ende të pashprehura, fusha e politikes zgjerohet përsëri dhe bëhet e vështirë t'i caktohet një kufi i prerë.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare