Veprimtaria politike në njësitë territoriale nën nivelin kombëtar, sidomos në bashki, komuna, qarqe dhe forma të tjera të qeverisjes vendore. Ajo përfshin zgjedhjen e përfaqësuesve, konkurrencën partiake, pjesëmarrjen e qytetarëve, marrëdhëniet me administratën dhe vendimet për shërbimet e burimet lokale. Teoricienët liberalë e kanë vlerësuar në bazë të interesit publik, mundësisë së qytetarëve për të ndikuar, llogaridhënies, efektivitetit të ekzekutivit dhe përdorimit me efikasitet të burimeve administrative.

Zhvillimi britanik në gjysmën e dytë të shekullit XX tregon përmirësime dhe dobësi të njëkohshme. Që nga vitet 1960 u pakësuan ndjeshëm zgjedhjet pa kandidatë konkurrues. Riorganizimi sipas Ligjit të Qeverisjes Vendore të vitit 1972 zvogëloi numrin e autoriteteve të distrikteve dhe i lidhi më shumë njësitë e reja me qendra urbane; në këtë kontekst u rrit konkurrenca partiake dhe pjesëmarrja zgjedhore në krahasim me disa praktika të mëparshme. Kartat e qytetarëve për shërbimet vendore, të nisura në fillim të viteve 1990, synonin ta bënin administratën më përgjegjëse ndaj përdoruesve të shërbimeve dhe taksapaguesve lokalë.

Në të njëjtën periudhë, sistemi formal i komisioneve të këshillave bashkëjetonte me mënyra joformale të bashkërendimit politik. Autoritetet e kontrolluara nga një parti shpesh përdornin një rreth drejtues të ngjashëm me kabinetin dhe mbledhje të grupit partiak për të përcaktuar politikat. Në fund të viteve 1980 dhe në fillim të viteve 1990, administratat vendore ishin gjithashtu ndër zbatuesit e hershëm të menaxhimit të ri publik, me theks te rezultatet, kostot, kontraktimi dhe mënyrat e menaxhimit të marra nga sektori privat.

Këto ndryshime nuk i zgjidhën të gjitha problemet demokratike. Pjesëmarrja në zgjedhjet vendore mbetej përgjithësisht më e ulët se në zgjedhjet kombëtare. Sistemi i shumicës relative, në territoret ku përdorej, mund ta shtrembëronte raportin ndërmjet votave dhe vendeve, pa siguruar gjithmonë as administrimin e qëndrueshëm nga një parti e vetme, i cili përmendej si përparësia e tij. Njësitë britanike zakonisht kishin popullsi më të mëdha dhe më pak këshilltarë për banor sesa shumë njësi evropiane. Kjo mund ta largonte përfaqësuesin nga qytetari. Në hartimin e politikave, elitat e qeverisjes vendore kishin shpesh më shumë burime administrative dhe informacion sesa grupet e interesit që përpiqeshin t'i ndikonin.

Edhe vota lokale ndikohej fort nga vlerësimi i partive në nivel kombëtar. Shumë këshilltarë e ushtronin detyrën krahas një pune tjetër, me kohë të kufizuar për mbikëqyrjen e administratës. Modeli tradicional i funksionit jo të paguar si një punë e plotë lidhej me rimbursimin e shpenzimeve; sistemet e shpërblimit kanë përfshirë edhe pagesa bazë dhe shtesa për përgjegjësi, prandaj nuk duhen përshkruar thjesht si mbulim shpenzimesh. Kufizimet e kohës, të burimeve dhe të organizimit e vështirësonin krijimin e një ekzekutivi politik koherent dhe drejtimin e nëpunësve profesionistë. Propozimet reformuese përfshinin sisteme zgjedhore më përfaqësuese, njësi më të vogla, media vendore më të fuqishme dhe pagesë të përshtatshme të përfaqësuesve.

E Djathta e Re e shihte politikën vendore edhe si një treg shërbimesh. Ajo propozonte zgjidhje konkurruese dhe kufizimin e rolit të drejtpërdrejtë të autoriteteve të zgjedhura në favor të operatorëve privatë, organizatave vullnetare dhe agjencive gjysmëqeveritare. Ky rrjet më i gjerë u quajt «qeverisje vendore», për ta dalluar nga vetë organi i zgjedhur i pushtetit vendor. Përkrahësit e tij theksonin efikasitetin dhe larmishmërinë e ofrimit të shërbimeve. Kritikët e shihnin si zhvendosje të pushtetit te agjenci të pazgjedhura, me llogaridhënie të dobët. Në kontekstin britanik, ata argumentonin se qeveria konservatore mund të ruante ndikimin e politikave dhe të të emëruarve të saj përmes këtyre organeve, edhe kur kontrolli konservator mbi këshillat vendorë ishte zvogëluar shumë, siç ndodhi deri më 1994.

Taksa për frymë, e njohur si poll tax, lidhej pjesërisht me idenë se qytetarët duhej ta ndienin më drejtpërdrejt koston e qeverisjes vendore dhe të votonin vetëm për shërbimet që ishin të gatshëm të paguanin. Zbatimi pati pasoja të kundërta me këtë synim. Kundërshtimi publik e shtyu qeverinë qendrore të përdorte më shumë të ardhura nga taksat kombëtare për financimin e shërbimeve vendore, në përpjekje për ta lehtësuar barrën e taksës. Episodi e dobësoi autonominë financiare dhe politike të qeverisjes vendore.

Autorët radikalë e kanë vendosur organin vendor të zgjedhur brenda një sistemi më të gjerë, të quajtur shpesh «shteti vendor». Një tezë e Peter Saunders-it, e lidhur me konceptin e shtetit të dyfishtë, dallon funksionet e investimit shoqëror nga ato të konsumit shoqëror. Sipas këtij argumenti, shteti kapitalist ua ka lënë kryesisht strukturave vendore shërbimet që plotësojnë nevojat e përditshme të punonjësve, sepse afërsia me përdoruesit mundëson përshtatje më efikase. Në këtë sistem përfshihen këshillat e zgjedhur, Shërbimi Kombëtar i Shëndetësisë dhe organizatat vullnetare ose gjysmëqeveritare, jo vetëm një institucion i vetëm.

Një interpretim tjetër e përshkruan ndryshimin si kalim nga politika vendore fordiste, e lidhur me prodhimin masiv dhe shërbime relativisht të standardizuara, te forma postfordiste më të larmishme dhe më të fragmentuara. Megjithatë, kur vendimmarrja largohet nga organet e zgjedhura dhe kalon te agjencitë ku interesat e biznesit ndikojnë më lehtë, shqetësimet për përfaqësimin dhe llogaridhënien mund të shtohen edhe nëse shërbimi bëhet më fleksibël.

Në vende të tjera, politika vendore ndikohet fort nga shpërndarja kushtetuese e kompetencave. Shtetet unitare të centralizuara priren t'i kufizojnë njësitë vendore më shumë se sistemet federale, por dallimi nuk është absolut. Në Francë, ndikimi lokal i politikanëve kombëtarë u përforcua historikisht nga mbajtja njëkohësisht e posteve parlamentare dhe e detyrës së kryetarit të bashkisë; ky bashkim u kufizua me rregullat që hynë në zbatim për parlamentarët më 2017. Në Shtetet e Bashkuara, autonomia e politikës vendore ndaj bizneseve dhe grupeve të interesit ka qenë objekt debati të vazhdueshëm. Studimet mbi pushtetin në bashkësi, pluralizmin dhe makineritë partiake lokale shqyrtojnë pikërisht kush e ushtron realisht pushtetin dhe përmes cilave rrjete.