Institucion ose tërësi institucionesh që zbatojnë ligjin, parandalojnë e hetojnë veprat penale dhe ruajnë rendin publik. Veprimtaria e kontrollit dhe e zbatimit të normave penale ka ekzistuar në shoqëri shumë të ndryshme, por nuk është kryer gjithmonë nga një trupë e veçantë policore. Historikisht, detyra të tilla i kanë ushtruar ushtria, autoritete fetare, qytetarë me radhë ose persona të paguar nga magjistratët. Përveç disa pararendësve të mundshëm, si institucione të caktuara të Perandorisë Romake, policia si forcë profesionale e specializuar lidhet kryesisht me shoqërinë urbane moderne.

Krijimi i Policisë Metropolitane të Londrës më 1829 zakonisht trajtohet si një ngjarje themelore e këtij zhvillimi. Nga rreth viti 1860, strukturat policore ishin përhapur në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar dhe modele të ngjashme po zhvilloheshin në shtete të tjera. Specializimi nuk do të thotë se policia merret vetëm me ndëshkimin pas krimit; funksionet e saj përfshijnë edhe parandalimin, mbrojtjen dhe shërbime të ndryshme të rendit publik.

Ekzistenca e policisë ngre çështje të lidhura të pushtetit dhe të llogaridhënies. Pyetja klasike latine Quis custodiet ipsos custodes, pra kush do t'i ruajë vetë rojtarët, shpreh problemin kryesor: kujt i përgjigjen ata që kanë kompetenca detyruese dhe si pengohet shpërdorimi i tyre? Me këtë lidhen përcaktimi i fushës dhe i kufijve të ndërhyrjes policore, niveli i qeverisjes që mban përgjegjësi, numri i forcave të veçanta dhe marrëdhëniet ndërmjet tyre.

Llogaridhënia ndaj pushtetit vendor mund ta bëjë policinë më të ndjeshme ndaj nevojave dhe ndjenjave të bashkësisë. Nga ana tjetër, mund ta ekspozojë ndaj paragjykimeve vendore ose korrupsionit. Modeli tradicional britanik ndërthurte forca territoriale vendore me rregullim të fortë dhe financim të pjesshëm nga qendra. Irlanda ndoqi një traditë më të centralizuar. Këto janë dallime historike institucionale; strukturat konkrete kanë ndryshuar me reformat e mëvonshme.

Në shumë vende veprojnë disa forca me kompetenca territoriale ose funksionale të ndryshme. Krime më të rënda ose që kalojnë kufijtë vendorë mund të trajtohen në një nivel më të lartë. Në Shtetet e Bashkuara mund të ketë mbivendosje të juridiksionit bashkiak, të qarkut, shtetëror dhe federal; në raste të ndërlikuara janë përshkruar edhe deri në gjashtë forca me interes juridik për të njëjtën ngjarje. FBI-ja është një nga agjencitë federale, jo e vetmja forcë e zbatimit të ligjit me veprim në nivel kombëtar. Kompetencat e saj rrjedhin nga ligji federal dhe kategoritë e veprave që i janë caktuar; serioziteti i krimit ose vështirësia e policisë vendore nuk mjafton vetvetiu për t'i kaluar asaj çdo çështje.

FBI-ja bashkëpunon me agjenci të tjera dhe mund të hetojë, ndër të tjera, korrupsionin publik ose shkelje federale të të drejtave nga zyrtarë policorë. Në këtë kuptim mund të ushtrojë kontroll edhe mbi veprime të policisë, por policitë shtetërore e vendore nuk janë përgjithësisht vartëse të saj dhe ajo nuk i merr automatikisht nën drejtim hetimet e tyre. Ndarja e kompetencave mund të nxisë kontrollin e ndërsjellë, por mund të krijojë edhe konflikte e vështirësi bashkërendimi.

Pushteti policor pa kufij lidhet me nocionin e shtetit policor, të shprehur historikisht edhe nga termi gjerman Polizeistaat. Në kuptimin politik kritik, ai përshkruan një rend ku aparati i sigurisë ushtron fuqi të frikshme e pak të kontrollueshme. Rreziku rritet kur policia përdoret si forcë paraushtarake kundër kundërshtimit publik ose si polici e fshehtë për mbikëqyrjen dhe shtypjen e njerëzve të shpallur armiq të shtetit. Historia ruse ofron shembuj nga Okhrana cariste te Çeka e periudhës leniniste dhe KGB-ja sovjetike.

Përmasat e aparatit të KGB-së kanë qenë objekt vlerësimesh të ndryshme. Përllogaritje perëndimore të kohës jepnin rreth 490 000 veta më 1973 dhe 700 000 më 1986. Shifra e afërsisht një milion vetash, e përdorur në disa përshkrime të kulmit të fuqisë së saj, nuk duhet marrë si numërim i sigurt e i njëtrajtshëm i personelit të rregullt. Dallimi ndërmjet punonjësve, trupave të varura dhe rrjeteve të informatorëve është thelbësor për kuptimin e çdo shifre. Rëndësia politike e shembullit qëndron te bashkimi i hetimit, mbikëqyrjes dhe kontrollit të kundërshtimit në një aparat shumë të gjerë.

Detyrat e ndërhyrjes së organizuar ndaj trazirave u janë besuar në disa vende trupave të veçanta. Shembuj janë Compagnies républicaines de sécurité, CRS, në Francë, Guardia Civil në Spanjë dhe njësitë e Gardës Kombëtare në shtetet amerikane. Statuset e tyre nuk janë të njëjta: CRS-ja është pjesë e policisë, Guardia Civil është forcë policore me karakter ushtarak, ndërsa Garda Kombëtare është forcë ushtarake që mund të angazhohet edhe në emergjenca të brendshme. Prandaj ngjashmëria e disa detyrave nuk nënkupton identitet institucional.

Në të drejtën amerikane, shprehja police power ka një kuptim më të gjerë se kompetencat e uniformave policore. Ajo emërton autoritetin e shteteve për të rregulluar sjelljen në mbrojtje të shëndetit, sigurisë, moralit dhe mirëqenies së përgjithshme. Edhe pse këto qëllime janë të gjera, gjykatat i lidhin me kufizimet kushtetuese dhe mund të rrëzojnë masa të pajustifikuara. Koncepti ndihmon të kuptohet kufiri ndërmjet lirisë dhe ndërhyrjes publike, por nuk është i vetmi shpjegim i organizimit të policisë amerikane. Në vende të tjera anglishtfolëse, çështja e kufijve të ndërhyrjes ekziston gjithashtu, edhe kur nuk është sistemuar në të njëjtën doktrinë juridike.