Emërtim për kthesën politike të gushtit 1991, të quajtur nganjëherë revolucioni i dytë rus, kur dështoi grushti i shtetit i forcave konservatore që kërkonin të pengonin shpërbërjen e pushtetit komunist dhe të Bashkimit Sovjetik. Përpjekja ndodhi në prag të nënshkrimit të një traktati të ri të bashkimit, i cili parashikonte kalimin e më shumë kompetencave nga qendra te republikat. Presidenti sovjetik Mikhail Gorbachev ndodhej me pushime në Krime.

Më 19 gusht u paraqit publikisht Komiteti Shtetëror për Gjendjen e Jashtëzakonshme, i drejtuar nga zëvendëspresidenti Gennady Yanayev. Ai përfshinte kryeministrin dhe drejtues të aparatit të sigurisë e të mbrojtjes dhe shpalli se kishte marrë kontrollin. Presidenti i Rusisë, Boris Yeltsin, dhe parlamenti rus e kundërshtuan. Vëmendja ndërkombëtare u përqendrua te ndërtesa e parlamentit, e njohur si Shtëpia e Bardhë, ku mijëra demonstrues në mbështetje të demokracisë u mblodhën për të mbrojtur udhëheqjen ruse që ndodhej brenda.

Megjithëse u dhanë paralajmërime të përsëritura për një sulm të afërt ushtarak, sulmi i përgjithshëm ndaj ndërtesës nuk ndodhi. Pas rreth tri ditësh, përpjekja për grusht shteti u shemb dhe Gorbachev u kthye në Moskë. Fituesi kryesor politik ishte megjithatë Yeltsin-i, autoriteti i të cilit u forcua ndjeshëm. Dështimi e dobësoi më tej qendrën sovjetike dhe përshpejtoi prirjet për shkëputje që ekzistonin në republika. Ai ishte një hap vendimtar në procesin që përfundoi me shpërbërjen e Bashkimit Sovjetik në fund të vitit 1991.