Vetëdije e përbashkët e një grupi njerëzish për prejardhjen dhe traditat që i lidhin. Termi tregon cilësinë e të qenit pjesë e një grupi etnik, por përcaktimi i saktë i një grupi të tillë, në dallim nga çdo grup tjetër shoqëror, nuk ka një përgjigje të vetme e të thjeshtë. Fjala greke ethnos përkthehet herë si fis e herë si komb; kuptimi i saj historik mund të vendoset ndërmjet këtyre dy nocioneve.

Përkatësia etnike nuk është e njëjtë me racën. Ajo mund të përcaktohet me kritere më të veçanta kulturore dhe historike dhe mund të jetë e pavarur nga klasifikimet racore. Serbët dhe kroatët, për shembull, përfshihen të dy në popujt sllavë, por kanë identitete etnike të dallueshme; identiteti hebraik mund t'u përkasë njerëzve që klasifikohen racialisht në mënyra të ndryshme. Përkatësia në një grup etnik nuk e lidh domosdoshmërisht individin me një territor të caktuar në të njëjtën mënyrë si disa përfytyrime të kombësisë. Megjithatë, konflikti i quajtur etnik mund të mbivendoset me konfliktin kombëtar, racor ose fetar.

Në Irlandën e Veriut, dallimi ndërmjet bashkësive katolike dhe protestante ka shërbyer si shenjë e rëndësishme identifikimi në konflikt. Në Liban, konfliktet ndërmjet arabëve të krishterë dhe myslimanë, dhe në Ballkan dallimet ndërmjet serbëve ortodoksë, kroatëve katolikë dhe boshnjakëve kryesisht myslimanë, tregojnë gjithashtu ndërthurjen e përkatësisë fetare me atë etnike dhe kombëtare. Kjo nuk nënkupton se konfliktet shpjegohen vetëm me fenë. Për baskët, uellsianët ose gjeorgjianët, gjuha mund të jetë shenjë identiteti etnik më përcaktuese sesa kategoritë racore, shtetësia apo feja.

Për të kuptuar veprimin shoqëror të etnicitetit, rëndësi ka jo vetëm nëse prejardhja dhe traditat e përbashkëta mund të vërtetohen si fakte objektive, por edhe nëse njerëzit i besojnë dhe i përdorin si bazë identifikimi. Traditat mund të jenë të përzgjedhura, të rindërtuara ose pjesërisht të krijuara, pa humbur për këtë arsye aftësinë për të ndikuar sjelljen. Vetëdija etnike që mund të ushqejë konfliktin varet nga konteksti në të cilin formohet dhe, veçanërisht, nga grupet e tjera që perceptohen si të pranishme në atë kontekst.

Kështu, në disa përdorime historike në Angli dhe në Shtetet e Bashkuara, kategoritë e gjera «të bardhë», «kaukazianë» ose «protestantë të bardhë anglosaksonë» janë kundërvënë me grupe të tjera, ndonëse konflikte shumë të ashpra etnike në Evropën kontinentale kanë ndodhur ndërmjet njerëzve të përfshirë brenda së njëjtës kategori racore. Termi «kaukazian» në këtë përdorim është një etiketë historike racore, jo një përkufizim i etnisë. Në Australi, emërtimi «anglo-keltë» i bashkon njerëzit që e lidhin prejardhjen me Ishujt Britanikë, për t'i dalluar nga emigrantët e ardhur nga vende të tjera. Ndërkohë, në qytete si Belfasti dhe Glasgou, pikërisht ndarja ndërmjet bashkësive të etiketuara si angleze dhe kelte ka qenë politikisht e rëndësishme. Përkatësia etnike është, pra, një aspekt themelor i strukturës shoqërore, por edhe një dukuri e vështirë për t'u kufizuar me kritere të pandryshueshme.