Parti politike që e vendosin mbrojtjen ekologjike, qëndrueshmërinë e zhvillimit dhe cilësinë e jetës në qendër të programit të tyre. Ato u fuqizuan nga shqetësimet për ndotjen, energjinë bërthamore, shkatërrimin e natyrës dhe pasojat shoqërore të industrializimit, të cilat u bënë më të dukshme gjatë viteve 1970. Lëvizja e gjelbër nuk ka qenë ideologjikisht e njëtrajtshme: ajo ka bashkuar si mbrojtës të reformave mjedisore, ashtu edhe rryma që kërkonin ndryshimin rrënjësor të organizimit ekonomik e shoqëror.

Të Gjelbrit gjermanë, Die Grünen, u bënë një nga shembujt më me ndikim. Ata lindën nga organizata vendore, nisma qytetare dhe grupe jashtë sistemit partiak, që fillimisht mbështetnin lista kandidatësh në zgjedhje. Partia u formua më 1980. Më 1983 kapërceu pragun prej pesë për qind në zgjedhjet federale dhe fitoi 27 mandate të zgjedhura në Bundestag. Më 1987 mori 8,3 për qind të votave të dyta dhe 42 mandate të zgjedhura, pa përfshirë përfaqësimin e veçantë të Berlinit Perëndimor. Petra Kelly, e cila jetoi më 1947–1992, ishte ndër figurat e saj më të njohura.

Parti të gjelbra u krijuan në shumë vende, veçanërisht në Europën Perëndimore. Disa organizata ekzistuese adoptuan emrin dhe simbolikën e gjelbër, si Partia e Ekologjisë në Britani; në Zelandën e Re, tradita e Partisë së Vlerave u përfshi në zhvillimin e politikës së gjelbër. Zgjedhja e emrit lidhej pjesërisht me shembullin gjerman, por edhe me lidhjen e ngjyrës me natyrën, freskinë dhe ripërtëritjen. Megjithëse e gjelbra ishte përdorur nga Islami dhe disa lëvizje kombëtare, ajo nuk mbante në politikën europiane të njëjtën ngarkesë tradicionale të së majtës ose së djathtës si e kuqja, bluja, e zeza apo e bardha.

Katastrofa bërthamore e Çernobilit më 1986 e shtoi mbështetjen për kauzat ekologjike. Në zgjedhjet europiane të vitit 1989, disa parti të gjelbra arritën rezultate të larta; në Britani, të Gjelbrit morën 14,9 për qind të votave. Por rritja e parë nuk ishte e qëndrueshme kudo. Në fillim të viteve 1990 pati humbje të rëndësishme: Të Gjelbrit e pjesës perëndimore të Gjermanisë nuk e kaluan pragun më 1990, ndërsa lista aleate në lindje arriti përfaqësim; të Gjelbrit suedezë humbën vendet parlamentare më 1991 dhe u rikthyen më 1994. Këto janë zhvillime të një periudhe të caktuar dhe nuk provojnë zhdukjen përfundimtare të politikës së gjelbër.

Një problem i rëndësishëm organizativ ishte largësia ndërmjet zgjedhësve që kërkonin kryesisht mbrojtje më të mirë të peizazhit e të natyrës dhe aktivistëve që kërkonin ndryshim tërësor shoqëror. Në Britani, ndër mbështetësit e valës së vitit 1989 kishte shumë ish-votues konservatorë. Në rrethin më radikal bashkëjetonin elemente libertare, feministe, neomarksiste, spirituale ose pagane dhe kundërshtime të industrializmit, disa prej të cilave merrnin trajta konservatore. Këto dallime mund të mbuloheshin nga protesta, por dilnin më qartë kur duhej të merreshin vendime parlamentare ose qeverisëse.

Në Gjermani, ndarja u përqendrua te realo-t dhe fundi-t. Realistët pranonin kompromis e bashkëpunim qeverisës për të arritur ndryshime konkrete, sidomos në politikat mjedisore. Fundamentalistët kundërshtonin kompromisin me një rend shoqëror që e shihnin si të papajtueshëm me parimet e tyre. Debati lidhej me pyetjen nëse qëllimi kryesor ishte ruajtja e një lëvizjeje radikale kulturore e shoqërore apo fitimi i ndikimit institucional. Vështirësitë e fillimit të viteve 1990 u interpretuan nga disa si pasojë e këtyre tensioneve: sipas këtij vlerësimi, disa lëvizje ruajtën identitetin radikal kulturor e shoqëror duke humbur ndikimin si parti politike. Zhvillimet e mëvonshme, përfshirë pjesëmarrjen e të Gjelbërve gjermanë në qeverinë federale nga viti 1998, treguan se tensioni ndërmjet protestës dhe qeverisjes mund të prodhonte edhe përshtatje e institucionalizim.