Parimi i diferencës
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Parim i drejtësisë shoqërore i formuluar nga John Rawlsi, sipas të cilit pabarazitë ekonomike dhe shoqërore mund të justifikohen vetëm nëse rregullimi i tyre u sjell përfitimin më të madh të mundshëm pjesëtarëve më të pafavorizuar të shoqërisë. Ai vepron krahas kërkesës që postet dhe pozitat të jenë të hapura për të gjithë në kushte të barazisë së drejtë të mundësive; kjo kërkesë është një pjesë e dallueshme e teorisë së Rawlsit dhe nuk duhet shkrirë plotësisht me vetë parimin e diferencës.
Rawlsi e shtjelloi teorinë në «Një teori e drejtësisë». Ai argumentoi se individë racionalë dhe të kujdesshëm, të cilëve u kërkohet të zgjedhin parimet e shoqërisë pa ditur çfarë pozite do të zënë vetë në të, do të kenë arsye të mbrojnë ata që mund të përfundojnë në gjendjen më të pafavorshme. Kjo situatë mendimore njihet si pozita fillestare nën velin e padijes. Formulimet e sakta të parimeve ndryshuan në veprat e tij të mëvonshme, por mbeti qendrore ideja se pabarazia nuk përligjet vetëm sepse rrit pasurinë e përgjithshme; duhet të përmirësojë gjendjen e atyre që janë më keq.