Sociolog dhe ekonomist italian, i cili jetoi më 1848–1923. Vepra e tij kryesore sociologjike, e botuar në anglisht më 1935 me titullin Mendja dhe shoqëria, pati ndikim të madh. Ndër idetë e saj më jetëgjata është argumenti se strukturat politike priren të sundohen nga elitat. Kontributet e tij ekonomike fituan një rëndësi të veçantë në ekonominë e mirëqenies dhe në teorinë e zgjedhjes shoqërore. Me emrin e tij lidhen disa nocione që duhen dalluar me kujdes.

Kushti, kriteri ose parimi i Pareto-s plotësohet kur kalimi nga një gjendje A në një gjendje B nuk e përkeqëson pozitën e askujt sipas preferencave të tij dhe e përmirëson pozitën e të paktën një personi. Kalimi quhet përmirësim Pareto. Në këtë rast, B është superiore sipas Pareto-s ndaj A-së, ndërsa A është inferiore ndaj B-së.

Optimaliteti Pareto është një gjendje në të cilën nuk mund të kryhet më asnjë përmirësim i këtij lloji. Askush nuk mund të bëhet më mirë pa u bërë të paktën një person tjetër më keq. Bashkësia e gjendjeve të tilla optimale përbën kufirin Pareto. Një gjendje mund të jetë optimale në këtë kuptim edhe kur shpërndarja e pasurisë ose e përfitimeve është shumë e pabarabartë; optimaliteti këtu nuk është sinonim i drejtësisë.

Këto nocione janë qendrore si për arsye teknike, ashtu edhe për arsye normative. Një procedurë që e rendit A-në mbi B-në, megjithëse të gjithë e parapëlqejnë B-në, shkel edhe formulimin më të dobët të parimit Pareto dhe duket e vështirë për t'u mbrojtur. Megjithatë, disa procedura që në pamje të parë duken të arsyeshme mund të japin rezultate të tilla. Kërkesa për respektimin e preferencës unanime është ndër kushtet e rëndësishme në teoremën e pamundësisë së Arrow-t, e cila shqyrton pajtueshmërinë e disa kërkesave mbi zgjedhjen shoqërore.

Në planin normativ, ekonomistët e mirëqenies janë tërhequr nga parimi Pareto sepse duket se shmang gjykimet e debatueshme të vlerës. Rishpërndarja e të ardhurave dhe e pasurisë kërkon zgjedhje për atë që është e drejtë; përmirësimi që ndihmon dikë pa dëmtuar askënd duket më pak kundërshtues. Prej këtej është mbrojtur ideja që si përmirësime të mirëqenies të pranohen të gjitha dhe vetëm përmirësimet Pareto.

Kjo lidhet me mbrojtjen e tregtisë së lirë, të tregjeve dhe të libertarianizmit. Në një shkëmbim vullnetar, P-ja i jep Q-së para në këmbim të një malli R: P-ja parapëlqen mallin ndaj parave që jep, ndërsa Q-ja parapëlqen paratë ndaj mallit. Të dy mund ta vlerësojnë veten më mirë pas shkëmbimit, qoftë R-ja një mollë, një sasi aksionesh ose e drejta për të përdorur përkohësisht pronën e Q-së. Për ta quajtur përmirësim Pareto për të gjithë shoqërinë duhet, ndërkaq, të mos ketë dëmtim të palëve të tjera.

Pretendimi se këto koncepte janë pa ngarkesë vlerore kundërshtohet në disa mënyra. Së pari, transaksionet mund të krijojnë kosto të jashtme për të tjerët ose, sipas disa kritikëve, të dëmtojnë marrëdhëniet morale të pjesëmarrësve. Së dyti, nga pohimi se në kufirin Pareto çdo ndryshim do ta përkeqësonte pozitën e dikujt, nuk del vetvetiu se çdo ndryshim i mëtejshëm duhet ndaluar. Një kalim i tillë do të përjashtonte rishpërndarjen dhe do t'i trajtonte të gjitha pikat e kufirit si njësoj të justifikueshme. Së treti, Amartya Sen-i argumentoi në Pamundësia e një liberali paretian, botuar më 1970 në Journal of Political Economy, se parimi Pareto mund të bjerë në konflikt me një kërkesë minimale për lirinë individuale. Kjo tregon se marrëdhënia ndërmjet efikasitetit, preferencave dhe lirisë nuk zgjidhet vetëm nga kriteri Pareto.