Anëtar i qeverisë kombëtare që drejton një ministri ose ushtron përgjegjësi politike të përcaktuara nga kreu i qeverisë. Ministri pa portofol nuk ka domosdoshmërisht një dikaster të vetin dhe mund të merret me çështje që shtrihen në disa fusha. Në vendet perëndimore, zgjerimi i veprimtarisë së shtetit është shoqëruar historikisht me rritjen e numrit të ministrave dhe të posteve të tjera ministrore.

Në sistemet e tipit Westminster, ku anëtarët e ekzekutivit zakonisht vijnë nga parlamenti, ministrat marrin pjesë në formulimin e politikës qeveritare dhe në kalimin e projektligjeve nëpër procedurat parlamentare. Ata u japin drejtim politik nëpunësve të administratës qendrore. Sipas rolit dhe rrethanave, mund të veprojnë si nismëtarë politikash, drejtues të dikasterit ose përfaqësues publikë që shpjegojnë dhe mbrojnë vendimet e qeverisë.

Kritikat ndaj mënyrës së funksionimit të këtij roli lidhen ndër të tjera me ekspertizën dhe vazhdimësinë. Ministrat nuk janë domosdoshmërisht specialistë të fushës ku emërohen dhe mund të kenë pak përvojë në administrimin e organizatave të mëdha. Në përvojën britanike të shumë periudhave, ndërrimet e shpeshta i kanë lënë në të njëjtin post për më pak se dy vjet. Ngarkesa e madhe dhe njohuritë e kufizuara e shtojnë varësinë nga nëpunësit civilë, sidomos për vendimet rutinë dhe reagimet ndaj problemeve të përditshme.

Në Britani, grupi i ministrave përfshin anëtarët e kabinetit, ministrat e shtetit dhe nënsekretarët parlamentarë të shtetit me përgjegjësi të caktuara. Në periudhat e trajtuara në analizat e fundit të shekullit XX, numri i përgjithshëm ishte pak mbi njëqind. Jo çdo ministër është anëtar i kabinetit dhe titujt shprehin nivele të ndryshme përgjegjësie.

Konventa e përgjegjësisë individuale ministrore kërkon që ministri të japë llogari në parlament për veprimtarinë e dikasterit të vet. Veprimet e administratës kryhen nën autoritetin e ministrit, ndaj ai duhet të shpjegojë çështjet e kompetencës, ndershmërisë ose ligjshmërisë që lindin prej tyre. Një interpretim i fortë i konventës kërkon deri edhe dorëheqjen për dështime të rëndësishme administrative. Në praktikë, censura dhe dorëheqja varen nga rrethanat, përgjegjësia personale, qëndrimi i kryeministrit dhe reagimi i deputetëve.

Dorëheqja e Thomas Dugdale-it për çështjen Crichel Down më 1954 është shembull i njohur, por nuk ishte rasti i fundit i lidhur me përgjegjësinë ministrore. Dorëheqja e Peter Carrington-it pas pushtimit argjentinas të Falklandit më 1982 ilustron gjithashtu marrjen e përgjegjësisë politike për një dështim të dikasterit. Në raste të tjera, ministra kanë qëndruar në detyrë përballë çështjeve që kritikët i konsideronin më të rënda.

Me zgjerimin e administratës lind pyetja sa duhet të përgjigjet personalisht një ministër për veprime të nëpunësve për të cilat nuk kishte dijeni ose kontroll të drejtpërdrejtë. Detyrimi për të dhënë llogari, shpjeguar dhe korrigjuar një problem nuk është identik me fajësinë personale ose me një detyrim automatik për dorëheqje. Disa kritikë e kanë quajtur konventën një trillim të dobishëm që mban legjitimitetin politik të administratës; mbrojtësit e shohin si një hallkë të domosdoshme të përgjegjshmërisë parlamentare.