John Stuart Mill (1806–1873) ishte filozof, ekonomist dhe mendimtar politik britanik, një figurë qendrore e liberalizmit dhe e utilitarizmit. Lindi në Pentonville të Londrës, fëmija i parë i James Mill-it dhe Harriet Burrow-së, në një familje që do të kishte nëntë fëmijë. U arsimua kryesisht në shtëpi nga i ati, në një mjedis të rreptë dhe me pak hapësirë për lojë e spontanitet, me ndihmë të herëpashershme nga Jeremy Bentham-i dhe Francis Place-i. Filloi greqishten në moshën trevjeçare dhe latinishten në moshën tetëvjeçare; para moshës dhjetëvjeçare kishte lexuar gjashtë dialogë të Platonit, ndërsa para të dymbëdhjetave merrej me kimi dhe logjikë. Mësoi gjithashtu gjuhë europiane, sidomos frëngjisht e gjermanisht.

Ky edukim synonte ta bënte vazhdues të programit utilitarist dhe zbatues të reformave që Bentham-i e James Mill-i mund të mos arrinin t'i kryenin vetë. Megjithëse studioi të drejtën romake me John Austin-in, një mendimtar i rëndësishëm utilitarist, Mill-i nuk i lexoi sistematikisht veprat e Bentham-it para moshës pesëmbëdhjetëvjeçare. Përvetësimi i plotë i benthamizmit u lidh me leximin, më 1821–1822, të botimit frëngjisht të shkrimeve të Bentham-it të përgatitur nga Étienne Dumont-i.

Krahas punës me kohë të plotë në administratën e Kompanisë së Indisë Lindore, pasuan rreth katër vjet veprimtarie politike të sigurt e të vendosur. Mill-i mbrojti kontrollin e lindjeve, reformën parlamentare dhe të drejtën universale të votës për burrat. Më 1826–1827 përjetoi një krizë të rëndë emocionale dhe mendore, e cila e detyroi të rishqyrtonte lidhjen ndërmjet bindjeve të tij, lumturisë dhe mënyrës së jetesës. Në interpretimet e zhvillimit të tij intelektual dallohen tri zhvendosje të rëndësishme nga radikalizmi i hershëm filozofik.

E para ishte rritja e rëndësisë së formimit të vetes dhe të karakterit. Mill-i u largua nga ajo që ai e shihte si indiferencë benthamiste ndaj cilësisë së jetës së brendshme. I ndikuar pjesërisht nga Samuel Taylor Coleridge-i, romantikët europianë dhe William Wordsworth-i, ai i dha më shumë peshë ndjenjave, individualitetit dhe përmirësimit personal. Përparimi nuk duhej kërkuar vetëm te rregullimi i institucioneve të jashtme, por edhe te zhvillimi i pasioneve dhe aftësive të brendshme.

Kjo ka sjellë një interpretim të utilitarizmit të tij si etikë e vetëkultivimit, në kundërshtim me një hedonizëm të thjeshtë sasior. Megjithatë, Mill-i nuk hoqi dorë nga lumturia dhe kënaqësia si nocione themelore; ai dalloi cilësi të ndryshme kënaqësish dhe i dha rëndësi veprimtarisë mendore e morale. Në Mbi lirinë (1859), kujdesi për karakterin bashkëjeton me mbrojtjen e individit nga detyrimi i padrejtë. Sjellja që prek kryesisht vetë individin mund të diskutohet, këshillohet ose vlerësohet, por shqetësimi për përmirësimin e tij nuk i jep automatikisht shoqërisë të drejtën ta detyrojë. Parimi i lirisë mbështet edhe një interes pa synime vetjake për zhvillimin e të tjerëve, të ushtruar përmes bindjes dhe shembullit.

Zhvendosja e dytë ishte prirja për të kërkuar marrëveshje pa i bërë debatet të varen çdo herë nga parime përfundimtare filozofike. Mill-i i kushtoi rëndësi maksimave të ndërmjetme, mbi të cilat mund të bashkoheshin njerëz me bindje të ndryshme. Edhe Sistemi i logjikës (1843) u konceptua si një fushë ku mund të bashkëpunonin përfaqësues të shkollave të ndryshme, megjithëse vetë vepra ishte një mbrojtje e vendosur e metodës induktive dhe nuk ishte filozofikisht neutrale.

Kërkimi i konsensusit u shtri edhe në politikë. Mill-i i atribuonte pakicës së arsimuar detyrën për të ruajtur e zhvilluar një marrëveshje të menduar mirë mbi çështjet publike. Pa një bazë të tillë të përbashkët, sipas këtij argumenti, stabiliteti politik dobësohej dhe autoriteti intelektual bëhej i paqartë ose humbiste. Ky aspekt i mendimit të tij tregon tensionin ndërmjet pjesëmarrjes demokratike dhe rolit drejtues që ai u njihte njohurive e formimit.

Zhvendosja e tretë është përshkruar nga disa interpretues si një lloj torizmi soditës: interes për karakterin kombëtar, autoritetin moral dhe idealet fisnike. Mill-i kritikonte kulturat angleze dhe amerikane kur ato i nënshtroheshin etjes për para dhe konkurrimit për përfitim material. Herë pas here, kjo shprehej si përçmim aristokratik ndaj ngushtësisë së jetës së zakonshme. Kjo prirje nuk e bënte përkrahës të konservatorizmit të zakonshëm anglez. Si deputet liberal i Westminster-it, kur u akuzua se kishte thënë që të gjithë konservatorët ishin budallenj, ai u përgjigj se pohimi i tij ishte që të gjithë budallenjtë ishin konservatorë. Ky formulim polemik shpreh largësinë e tij nga kundërshtarët konservatorë, jo një gjykim shkencor për grupet politike.

Mill-i ishte një nga mbrojtësit kryesorë liberalë të barazisë së grave në kohën e tij. Në Nënshtrimi i grave (1869) kundërshtoi varësinë juridike dhe shoqërore të tyre. Vepra pati pritje të fortë e të debatueshme: vetëm gjatë vitit 1869 dolën tri botime britanike me nga 1 500 kopje dhe ajo u përkthye shpejt në disa gjuhë. Më 1867, gjatë shqyrtimit të reformës zgjedhore, propozoi zëvendësimin e fjalës burrë me fjalën person për të hapur të drejtën e votës edhe për gratë. Amendamenti dështoi, por mori 73 vota.

Si për Mbi lirinë, ashtu edhe për idetë e tij mbi emancipimin e grave, Mill-i theksoi ndikimin e thellë të Harriet Taylor-it, e cila u bë bashkëshortja e tij. Marrëdhënia e tyre intelektuale është krahasuar me atë të Condorcet-së dhe Sophie de Grouchy-së. Bashkëpunimi u bë edhe shënjestër polemikash: kundërshtarë të veprave ia atribuonin tezat që nuk pëlqenin ndërhyrjes së bashkëshortes së tij, duke e përdorur këtë si mënyrë për t'i zhvlerësuar argumentet.