Sistem ose elitë ku përzgjedhja për pozita me ndikim mbështetet te aftësia dhe arritja e vlerësuar, në vend të prejardhjes shoqërore. Nocioni shpreh premtimin se vendi i individit duhet të përcaktohet nga merita, por ngre edhe pyetjen se si përkufizohet dhe matet ajo.

Në veprën fiktive e satirike Ngritja e meritokracisë, 1870–2033, botuar më 1958, Michael Young-u tërhoqi vëmendjen te ata që nuk arrijnë të hyjnë në elitë edhe kur përzgjedhja shpallet e mbështetur mbi aftësinë. Kritika e tij tregonte se një elitë e re mund ta konsiderojë pozitën e vet plotësisht të merituar dhe t'i shohë të përjashtuarit si përgjegjës për dështimin e tyre. Kjo problematikë parapriu debatet e mëvonshme për shtresat e margjinalizuara që mbeten jashtë mundësive të lëvizshmërisë shoqërore.