Fraksion më i moderuar i Partisë Socialdemokrate të Punës të Rusisë, i lidhur me drejtues si Julij Martov-i, Fjodor Dan-i dhe Pavel Akselrod-i. Menshevikët mbështesnin një rrugë drejt socializmit që i jepte rëndësi zhvillimit të kushteve ekonomike, reformave dhe organizimit të gjerë politik. Emri i tyre do të thotë «njerëzit e pakicës» dhe lidhet me rreshtimet e votimit në Kongresin e Dytë të partisë, më 1903. Ai nuk ishte një përshkrim i qëndrueshëm i madhësisë reale të grupit: në momente të ndryshme menshevikët kishin mbështetje më të gjerë se bolshevikët e Leninit. Ndarja e nisur më 1903 u bë përfundimtare në organizim më 1912.

Mosmarrëveshja fillestare përqendrohej te natyra e organizatës partiake. Lenini kërkonte një pararojë të disiplinuar revolucionarësh profesionistë, ndërsa Martov-i mbështeste një parti më të gjerë, me karakter masiv. Pas kësaj çështjeje organizative qëndronin tri pyetje themelore: a ishte kapitalizmi tashmë mënyra mbizotëruese e prodhimit në Rusi; a duhej partia socialdemokrate të bashkëpunonte me partitë borgjeze; dhe çfarë marrëdhënieje duhej të ekzistonte ndërmjet partisë dhe proletariatit?

Pas Revolucionit të Shkurtit të vitit 1917, menshevikët dhe socialistët revolucionarë kontrollonin Sovjetin e Petrogradit dhe i dhanë mbështetje të kushtëzuar Qeverisë së Përkohshme. U krijua periudha e «pushtetit të dyfishtë», gjatë së cilës as sovjeti, as qeveria nuk morën kontroll të plotë e të pakundërshtueshëm mbi shtetin. Disa menshevikë hynë në qeverinë e koalicionit në maj 1917; Kerenski, që bënte pjesë në të, u bë kryeministër më vonë gjatë atij viti. Ndërkohë, menshevikët mbeteshin të ndarë dhe po humbnin përkrahje në favor të bolshevikëve. Deri në shtator, bolshevikët kishin fituar shumicën si në Sovjetin e Petrogradit, ashtu edhe në atë të Moskës.

Pas Revolucionit të Tetorit, menshevikët u përballën me shtypje gjithnjë e më sistematike. Rreth viteve 1920–1921, mundësitë e tyre për veprimtari politike të hapur në Rusinë sovjetike u shkatërruan në masë të madhe përmes arrestimeve, kufizimeve dhe përndjekjes. Kjo nuk do të thotë se çdo veprimtari menshevike mori fund në vitin 1920: rrjete dhe kundërshtime vazhduan edhe më pas, ndërsa një pjesë e traditës politike u ruajt në mërgim. Dobësimi dhe shtypja e tyre qenë pjesë e konsolidimit të monopolit bolshevik mbi pushtetin.