Malthus, Thomas Robert

Klerik, ekonomist dhe mendimtar anglez, i lindur në Surrey më 1766 dhe i vdekur më 1834. Ishte djali i dytë në një familje me tetë fëmijë. I ati, Daniel Malthus, ishte zotërues prone me interesa të gjera intelektuale, simpatizant i ideve të Godwin-it dhe mik e ekzekutues i trashëgimisë letrare të Rousseau-së. Malthus-i u arsimua privatisht përpara se të studionte në Cambridge; përfundoi me rezultate të mira studimet dhe u bë anëtar i Jesus College. U shugurua dhjak më 1788.

Vepra e tij më e njohur, «Ese mbi parimin e popullsisë», u botua fillimisht më 1798 dhe u rishikua gjerësisht më 1803, me botime të tjera gjatë jetës së tij. Ajo sfidoi besimin optimist te përparimi i pakufizuar dhe shkaktoi kritika të forta. Sipas argumentit të Malthus-it, popullsia, nëse nuk kufizohet, ka prirje të rritet në progresion gjeometrik, ndërsa mjetet e jetesës mund të shtohen vetëm në progresion aritmetik. Rrjedhimisht, presioni demografik priret ta tejkalojë shtimin e ushqimit.

Në këtë teori, mungesa e burimeve, uria dhe varfëria nuk shpjegohen vetëm me institucione të këqija; ato lidhen edhe me tensionin ndërmjet riprodhimit dhe mjeteve të jetesës. Malthus-i i kushtonte rëndësi sjelljes së të varfërve, veçanërisht martesës dhe lindjeve pa mjete të mjaftueshme. Ai nuk e mbështeste kontracepsionin si zgjidhje morale, por theksonte vonimin e martesës dhe përmbajtjen seksuale. Prandaj, teza e tij nuk duhet paraqitur sikur kërkonte vetëm vuajtjen dhe vdekjen për kufizimin e popullsisë.

Megjithatë, në perceptimin publik, «doktrina maltusiane» u lidh shpesh me mendimin se vazhdimi i varfërisë ishte ai që do ta kufizonte numrin e të varfërve. Kjo e bëri veprën të diskutueshme për politikën shoqërore dhe për përgjegjësinë ndaj njerëzve në nevojë. Teoria përshkruan një model dhe supozimet e tij, jo një ligj të pakushtëzuar që e bën të pamundur çdo përmirësim ekonomik ose teknik.

Malthus-i pati ndikim të rëndësishëm edhe jashtë ekonomisë. Ideja se popullsia ushtron presion mbi burimet ndihmoi formimin e teorisë së përzgjedhjes natyrore. Në një mjedis me burime të kufizuara, konkurrenca për mbijetesë dhe riprodhim mund të favorizojë organizmat më të përshtatur. Ky ndikim biologjik duhet dalluar nga përdorimi politik ose moral i argumenteve mbi popullsinë njerëzore.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare