Qëndrim që, brenda një organizate ose sistemi të caktuar politik, kërkon ndryshim më të shpejtë, më të thellë ose më rrënjësor sesa dëshiron shumica e anëtarëve, udhëheqja ose doktrina praktike që arsyeton veprimtarinë e organizatës. Termi është relativ ndaj kontekstit: një politikë mund të cilësohet majtiste brenda një partie pa përfaqësuar pozicionin më të majtë në të gjithë shoqërinë. Në përdorimin polemik, «majtizëm» shpesh nënkupton radikalizëm të konsideruar të parakohshëm ose të shkëputur nga kushtet konkrete.

Në traditën marksiste, kritika e majtizmit mbështetet në idenë se ritmi i ndryshimit revolucionar nuk mund të përcaktohet vetëm nga vullneti. Duhet të merren parasysh zhvillimi i forcave prodhuese, marrëdhëniet e prodhimit dhe niveli i ndërgjegjes e i organizimit të klasave shoqërore. Përpjekja për të imponuar marrëdhënie të reja përpara se të ekzistojnë kushtet materiale dhe politike mund të dështojë ose të prodhojë pasoja të kundërta me synimin.

Shembuj tipikë të asaj që kritikët e quajnë majtizëm janë kolektivizimi i parakohshëm i bujqësisë ose kalimi i menjëhershëm drejt parimit komunist të shpërndarjes sipas nevojave, kur ekonomia dhe sjellja shoqërore ende varen nga stimujt materialë individualë. Në këtë arsyetim, kundërshtimi nuk i drejtohet domosdoshmërisht qëllimit përfundimtar, por kohës, mjeteve dhe kushteve të realizimit të tij.

Përcaktimi se cilat kushte janë «të pjekura» është vetë objekt konflikti. Kur udhëheqja partiake kontrollon edhe interpretimin e doktrinës, akuza për majtizëm mund të përdoret për të diskredituar kundërshtarët. Kërkesa për më shumë demokraci në parti ose në jetën shoqërore, për shembull, mund të hidhet poshtë si e parakohshme, pavarësisht meritës së saj. Prandaj përdorimi i etiketës nuk dëshmon vetvetiu se kundërshtari ka mbajtur një qëndrim të pamatur.

Rasti i Nikolai Buharinit tregon nevojën për të dalluar periudhat dhe akuzat konkrete. Në faza të hershme të revolucionit ai ishte i lidhur me komunizmin e majtë. Në konfliktin me Stalinin për bujqësinë në fund të viteve 1920, megjithatë, ai kundërshtoi ritmin e kolektivizimit të detyruar dhe u sulmua si përfaqësues i «devijimit të djathtë», jo si mbrojtës i një kolektivizimi tepër të shpejtë. Kjo ngjarje nuk duhet përshkruar duke ia përmbysur etiketën historike. Mësimi më i përgjithshëm është se emërtimet «e majtë» dhe «e djathtë» brenda partive komuniste kishin njëkohësisht përmbajtje doktrinare dhe funksion në luftën për pushtet; ato duhen analizuar në lidhje me politikën konkrete dhe çastin historik.