Macpherson, Crawford Brough
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Crawford Brough Macpherson (1911–1987) ishte teoricien politik kanadez dhe studiues i historisë së mendimit politik, profesor i shkencave politike në Universitetin e Torontos. Vepra e tij më me ndikim është Teoria politike e individualizmit posesiv: nga Hobbes-i te Locke-u, e botuar më 1962, një interpretim i filozofisë politike angleze të shekullit XVII.
Macpherson-i argumentonte se, pavarësisht dallimeve të mëdha ndërmjet Thomas Hobbes-it, John Locke-ut dhe Niveluesve, në mendimin e tyre mund të dallohej një themel i përbashkët: individualizmi posesiv. Sipas këtij modeli, individi shihet në thelb si pronar i vetvetes, i aftësive të veta dhe i fryteve që prodhon duke i përdorur ato. Liria kuptohet si pavarësi që buron nga zotërimi i vetes dhe nga mosvarësia ndaj vullnetit të të tjerëve.
Në këtë interpretim, shoqëria përfytyrohet kryesisht si një sistem shkëmbimesh ndërmjet pronarëve të vetvetes. Shteti shërben për mbrojtjen e pronësisë dhe për sigurimin e një rendi ku shkëmbimet kryhen rregullisht. Kjo nuk do të thotë se të gjithë autorët e trajtuar kishin teori identike për sovranitetin ose të drejtat: pretendimi i Macpherson-it është se prapa dallimeve të tyre gjendet një përfytyrim i afërt i individit dhe i shoqërisë.
Ai e shihte individualizmin posesiv si shprehje të rrethanave që sollën lindjen e shoqërisë së tregut. Me zhvillimin e kapitalizmit, megjithatë, ky model, sipas tij, bëhej gjithnjë e më i papërshtatshëm për të shpjeguar dhe përligjur marrëdhëniet reale. Pabarazitë e burimeve dhe të pushtetit kufizonin mundësinë e shumë njerëzve për t'i zhvilluar aftësitë e veta.
Në themel të projektit të tij qëndron argumenti se demokracia duhet të shkëputet nga identifikimi me kapitalizmin nëse synon të përmbushë premtimin e barazisë dhe të vetëzhvillimit. Kjo është një tezë kritike dhe normative për kushtet e demokracisë, jo thjesht përshkrim i institucioneve zgjedhore.