Luftë e drejtë quhet një luftë që konsiderohet e përligjur për nga arsyet e nisjes dhe e zhvilluar në përputhje me kufizime morale mbi mjetet e përdorura. Tradita e luftës së drejtë dallon kështu dy pyetje: kur lejohet përdorimi i forcës dhe çfarë lejohet të bëhet gjatë luftës. Në terminologjinë e mëvonshme ato njihen si ius ad bellum dhe ius in bello.

Mendimi klasik grek, i shprehur fuqishëm në historinë e Luftës së Peloponezit të Tukididit, e trajtonte luftën si pjesë të realitetit politik. Në krishterimin e hershëm kishte rryma të forta pacifiste dhe të tërheqjes nga jeta politike. Pasi Perandoria Romake u kristianizua, u bë e domosdoshme përballja ndërmjet mësimeve të paqes dhe kërkesave të qeverisjes, pushtetit e mbrojtjes. Augustini, në «Qyteti i Zotit», argumentonte se të krishterët që jetonin në një botë të cenuar nga mëkati nuk mund t'i shmangnin plotësisht realitetet politike.

Thoma Akuini e zhvilloi më tej arsyetimin mbi luftën e drejtë, duke shqyrtuar autoritetin që e shpall, shkakun dhe qëllimin e saj. Më vonë tradita u sistematizua më qartë në dallimin ndërmjet drejtësisë së nisjes dhe drejtësisë së zhvillimit të luftës. Terminologjia moderne e këtij dallimi u sistematizua shumë më vonë se vepra e Akuinit.

Gjatë shekullit XX, në shumë interpretime, shkaku i drejtë u përqendrua te vetëmbrojtja kundër agresionit dhe ndihma për viktimat e tij. Drejtësia e sjelljes kërkon veçanërisht dallimin ndërmjet luftëtarëve dhe civilëve, si edhe përpjesëtueshmërinë e përdorimit të forcës. Vlerësimi i përpjesëtueshmërisë lidhet si me peshimin e pasojave të luftës kundrejt së keqes që synohet të parandalohet, ashtu edhe me kufizimin e dëmit në veprimet konkrete. Një shkak i drejtë nuk e lejon përdorimin e çdo mjeti. Lufta totale, që mobilizon dhe godet shoqëri të tëra, e ka vënë këtë traditë përpara vështirësive të skajshme.

Parandalimi përmes kërcënimit bërthamor i shtoi një përmasë tjetër debatit. Shumë teoricienë të luftës së drejtë e dënuan luftën bërthamore për shkak të pamundësisë së dallimit të mjaftueshëm ndërmjet objektivave ushtarake dhe civilëve, shpërpjesëtimit të pasojave dhe mungesës së një perspektive të arsyeshme suksesi. Megjithatë, disa mendimtarë të krishterë dalluan ndërmjet zotërimit të armëve si mjet parandalimi dhe qëllimit për t'i përdorur ato.

Në këtë debat historik, disa katolikë folën për një parandalim «ekzistencial», ku vetë ekzistenca e armëve e pengon sulmin, pa e përligjur moralisht përdorimin e tyre. Ipeshkvijtë amerikanë në vitet 1980 e pranuan parandalimin vetëm me kushte të rrepta dhe si fazë kalimtare drejt kontrollit të armatimeve e çarmatimit, jo si miratim pa kufi të posedimit. Problemi moral mbetet nëse mund të jetë i lejueshëm një kërcënim që mbështetet në mundësinë e një veprimi të konsideruar të palejueshëm.