Listë partiake

Mënyrë organizimi e kandidaturave dhe e përfaqësimit proporcional, në të cilën partitë paraqesin lista kandidatësh dhe mandatet u ndahen, sipas rregullave të sistemit, në përpjesëtim me votat që marrin. Votuesi zgjedh në radhë të parë një parti ose listë; mënyra se cilët kandidatë e fitojnë mandatin varet nga fakti nëse lista është e mbyllur, e hapur ose lejon forma të tjera preference. Te lista e mbyllur renditja përcaktohet nga partia, ndërsa te lista e hapur votuesit mund të ndikojnë në përparësinë e kandidatëve. Disa sisteme lejojnë edhe përzgjedhjen e kandidatëve nga lista të ndryshme, e njohur si panachage.

Dispozitat që lejojnë ndryshimin e renditjes nuk kanë pasur të njëjtin përdorim praktik në çdo vend. Në Itali, para kufizimit përmes referendumit të vitit 1991, kombinimet e votave preferenciale përdoreshin gjerësisht dhe mund të shfrytëzoheshin nga drejtues partiakë për të kontrolluar nëse votuesit që kishin marrë premtime për favore i kishin dhënë votat sipas marrëveshjes. Ky shembull tregon se liria formale e zgjedhjes së kandidatëve mund të ndërthuret me marrëdhënie klienteliste.

Sistemi me lista partiake u përdor në Britaninë e Madhe në zgjedhjet e vitit 1999 për Parlamentin Evropian. Irlanda e Veriut përdorte një sistem tjetër, votën e vetme të transferueshme. Prandaj emërtimi «listë partiake» tregon një familje sistemesh proporcionale me variante të ndryshme dhe jo një procedurë të vetme të pandryshueshme.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare