Ligji i hekurt i oligarkisë
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Tezë e sociologut Robert Michels (1876–1936) sipas së cilës organizatat e mëdha, edhe partitë socialiste që shpallin demokraci të brendshme, priren të kalojnë nën kontrollin e një pakice drejtuese. Ideja përmblidhet në formulën se organizimi prodhon oligarki. Elita mund t'i nënshtrojë qëllimet e përgjithshme të organizatës ndaj interesit të vet për ruajtjen e posteve, të ndikimit dhe të kontrollit.
Në një kuptim të dobët, pohimi se anëtarësia e gjerë nuk mund ta administrojë çdo ditë një organizatë të madhe është i vetëkuptueshëm. Por delegimi i punëve nuk provon vetvetiu se udhëheqja do të bëhet e pakontrollueshme ose se oligarkia është e pashmangshme. Pesha kritike e tezës qëndron te rreziku që përqendrimi i aftësive organizative, informacionit dhe autoritetit t'i lejojë pakicës të shkëputet nga anëtarët. Ajo shtron një problem të vazhdueshëm për organizatat që synojnë demokraci të brendshme: si të ruhet kontrolli i anëtarësisë mbi një drejtim që ka avantazhe të qëndrueshme organizative.