Gottfried Wilhelm Leibniz (1646–1716) ishte filozof racionalist, matematikan, jurist dhe diplomat gjerman. Lindi në Leipzig, në fundin e Luftës Tridhjetëvjeçare, studioi drejtësi dhe mori doktoratën juridike në Altdorf më 1667. Nga fundi i viteve 1660 u përfshi në shërbimin politik dhe diplomatik. Kjo veprimtari e lidhi me oborre të rëndësishme europiane dhe me dijetarët e kohës, nëpërmjet udhëtimeve dhe një letërkëmbimi shumë të gjerë. Qëndroi në Paris dhe vizitoi Londrën; marrëdhëniet e tij me Pjetrin e Madh dhe projektet për Rusinë nuk nënkuptojnë se ai udhëtoi në Shën-Petërburg, sepse nuk e vizitoi Rusinë.

U pranua në Shoqatën Mbretërore të Londrës më 1673. Ai dhe Isaac Newton zhvilluan në mënyrë të pavarur njehsimin diferencial dhe integral. Në letërkëmbimin e njohur me Samuel Clarke kundërshtoi, ndër të tjera, kuptimin njutonian të hapësirës. Veprimtaria e tij shkencore e filozofike ishte e lidhur me mjedisin e oborreve, por nuk kufizohej te shërbimi i tyre. Teodiceja, e botuar më 1710, u frymëzua nga diskutimet me mbretëreshën Sophie Charlotte të Prusisë, e cila kishte vdekur më 1705. Për Princin Eugjen të Savojës përgatiti më 1714 Parimet e natyrës dhe të hirit, të mbështetura në arsyen; me të njëjtën periudhë lidhet Monadologjia, një paraqitje tjetër e përmbledhur e metafizikës së tij. Këto dy vepra nuk duhen ngatërruar.

Leibniz themeloi më 1700 shoqërinë shkencore të Berlinit, pararendëse të Akademisë së Shkencave, dhe ishte kryetari i saj i parë. Në Hanover drejtoi bibliotekën dukale dhe la një trashëgimi jashtëzakonisht të gjerë dorëshkrimesh, botimi dhe sistemimi i së cilës ka kërkuar punë të gjatë. Nuk e pranoi një ofertë për drejtimin e Bibliotekës së Vatikanit. Shërbeu si këshilltar në oborret e Hanoverit dhe Brandenburgut, u bë këshilltar i Pjetrit të Madh dhe mori edhe detyrën e këshilltarit perandorak. Cilësimi i tij si baron i Perandorisë haset në biografi, por dhënia formale e këtij titulli mbetet e diskutuar në literaturën biografike.

Në politikë, Leibniz ishte njëkohësisht mendimtar dhe njeri i projekteve praktike. Ai la shkrime politike e juridike; prandaj nuk është e saktë të përjashtohet nga teoria politike. Megjithatë, shumë nga ndërhyrjet e tij synonin zgjidhjen e problemeve konkrete diplomatike, fetare dhe institucionale. Vizioni i tij për bashkëpunimin europian është krahasuar me projekte të bashkimit të Europës rreth tre shekuj më të vona, megjithëse këto projekte u përkisnin rrethanave dhe parimeve të ndryshme.

Europa që njihte Leibniz vazhdonte të vuante pasojat e Luftës Tridhjetëvjeçare. Sipas strategjisë së tij, fuqia franceze duhej përmbajtur që të bëhej i mundur një bashkim europian, i aftë edhe të përballonte përparimin osman drejt perëndimit. Një pengesë themelore e këtij bashkimi ishin përçarjet fetare. Ai e shikonte pajtimin e palëve të krishtera si një detyrë intelektuale dhe politike. Shkroi traktate e letra për çështjet që i ndanin, përfshirë marrëdhënien ndërmjet natyrës dhe hirit hyjnor, si edhe transubstanciacionin, domethënë doktrinën katolike të shndërrimit të substancës së bukës dhe verës në Eukaristi. Kërkonte një bazë racionale për diskutim dhe, nëse ishte e mundur, për marrëveshje.

Sipas një interpretimi, edhe filozofia e tij më abstrakte mund të lexohet në dritën e këtij synimi pajtues: nga arti kombinator, që kërkonte mënyra sistematike të bashkimit dhe analizimit të koncepteve, te harmonia e paravendosur, sipas së cilës përputhja ndërmjet substancave është vendosur nga Zoti. Megjithatë, lidhja ndërmjet këtyre ideve metafizike dhe pajtimit të krishterimit është një interpretim i veprës së tij. Shpresa se ato mund të shëronin përçarjet fetare dëshmon optimizmin e Leibniz-it, por nuk përbën vetvetiu një program të zbatueshëm për harmoni politike dhe fetare.