Kushtëzimi, në financimin ndërkombëtar dhe në ndihmën për zhvillim, është lidhja e dhënies ose e vazhdimit të një kredie, financimi apo mbështetjeje me zbatimin e masave të caktuara nga qeveria përfituese. Masat mund të përfshijnë politika ekonomike, ndryshime institucionale dhe, sipas llojit të marrëveshjes e të financuesit, kërkesa politike. Financimi dhe reforma paraqiten si pjesë të një marrëveshjeje të vetme, megjithëse palët mund të kenë fuqi negociuese shumë të pabarabartë.

Koncepti lidhet veçanërisht me Fondin Monetar Ndërkombëtar. Kushtëzimi në veprimtarinë e FMN-së ka rrënjë që nga vitet 1950; roli dhe shtrirja e tij u bënë më të dukshme në dekadat pasuese. Mbështetja financiare shoqërohej me angazhime për politikën makroekonomike dhe, në raste të caktuara, për reformimin e tregtisë. Qëllimi i deklaruar ishte që kredia të ndihmonte në zgjidhjen e problemeve ekonomike dhe të pagesave të jashtme pa ushqyer inflacion të paqëndrueshëm ose vështirësi të tjera që pengonin kthimin e financimit. Përmbushja e angazhimeve synonte gjithashtu të forconte besueshmërinë e politikave të qeverisë.

Nga vitet 1980, zgjerimi i programeve të FMN-së dhe të Bankës Botërore në vendet në zhvillim e lidhi kushtëzimin më ngushtë me hapjen e ekonomive dhe me përshtatjen strukturore. Pas rënies së regjimeve komuniste, programe të tilla u shtrinë edhe në ekonomitë në tranzicion. Ky zgjerim nuk duhet vendosur i tëri në të njëjtin moment historik: faza e vendeve paskomuniste erdhi pas ndryshimeve të viteve 1989–1991.

Kushtëzimi kërkon që një angazhim i mbështetur nga jashtë të ndikojë sjelljen e qeverisë për një periudhë të caktuar. Kjo krijon mundësinë e përplasjes ndërmjet objektivave afatgjata të institucioneve financuese dhe stimujve të brendshëm afatshkurtër. Një qeveri mund të pranojë një program për të siguruar financim, por të përballet më pas me kundërshtim shoqëror, kosto zgjedhore ose mungesë kapaciteti administrativ. Prandaj përmbushja formale e një kushti dhe qëndrueshmëria e reformës nuk janë e njëjta gjë.

Kritikët argumentojnë se kushtëzimi mund t'u imponojë vendeve modele të liberalizimit që nuk u përshtaten rrethanave të tyre ose që nuk kanë mbështetje popullore. Hapja e shpejtë mund t'i ekspozojë ekonomitë më të dobëta ndaj konkurrencës së pabarabartë dhe fuqisë së vendeve e ndërmarrjeve më të pasura. Një kritikë tjetër është se programet i japin përparësi treguesve të rritjes dhe stabilizimit ekonomik, duke i kushtuar vëmendje të pamjaftueshme barazisë dhe reformave shoqërore.

Këto kundërshtime duhen dalluar sipas institucionit dhe programit konkret. Kushtet ekonomike të FMN-së nuk janë të njëjta me kushtet për demokratizim ose ndryshim të regjimit që mund të vendosin donatorë të tjerë. Termi mbulon një marrëdhënie të përgjithshme ndërmjet financimit dhe angazhimeve të marrësit; përmbajtja, justifikimi dhe pasojat e saj varen nga rasti.