Kujdestari ndërkombëtare
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Sistem ndërkombëtar administrimi i territoreve i krijuar në kuadrin e Kombeve të Bashkuara pas Luftës së Dytë Botërore. Territoret vendoseshin nën marrëveshje kujdestarie dhe administroheshin nga një ose më shumë shtete, me synim zhvillimin e vetëqeverisjes ose të pavarësisë. Ai mbështetej në idenë e atëhershme se popuj të caktuar kishin të drejtë për vetëvendosje, por nuk ishin ende të përgatitur për ushtrimin e menjëhershëm të sovranitetit të plotë.
Sistemi pasoi, për shumë territore, mandatet e Lidhjes së Kombeve. Ai lidhej me riorganizimin e zotërimeve koloniale të fuqive të mundura në luftërat botërore. Kritikët e kanë parë si mënyrë për të vazhduar administrimin nga fuqi të jashtme, duke e pajtuar formalisht atë me pretendimet demokratike dhe antikoloniale. Megjithatë, marrëveshjet vendosnin edhe detyrime ndërkombëtare për zhvillimin politik dhe mirëqenien e popullsive.
Këshilli i Kujdestarisë mund të hartonte pyetësorë, të shqyrtonte raportet e administratorëve, të organizonte vizita dhe të merrte peticione nga banorët. Për territoret jostrategjike ai vepronte nën autoritetin e Asamblesë së Përgjithshme, ndërsa territoret strategjike kishin lidhje të posaçme me Këshillin e Sigurimit.
Territoret e administruara përfshinin Ruanda-Urundin, nga i cili dolën Ruanda dhe Burundi; Tanganyikën, më pas pjesë e Tanzanisë; Togolandin dhe Kamerunët; Naurun; si edhe Somalinë nën administrim italian. Shtetet e Bashkuara administruan Territorin e Kujdestarisë të Ishujve të Paqësorit. Me përfundimin e statusit të kujdestarisë së Palaut, territori i fundit, Këshilli i Kujdestarisë pezulloi veprimtarinë e rregullt më 1 nëntor 1994.