Fjalë për fjalë, frikë nga të huajt ose të panjohurit; në përdorimin politik e shoqëror, më shpesh nënkupton armiqësi, urrejtje ose përbuzje ndaj njerëzve të perceptuar si të jashtëm ndaj grupit. Dallohet nga shovinizmi dhe nacionalizmi mburravec, të cilët theksojnë epërsinë ose madhështinë e kombit të vet: te ksenofobia theksi bie kryesisht në qëndrimin negativ ndaj të tjerëve, megjithëse dukuritë mund të ndërthuren.

Ndjenjat ksenofobike kanë qenë të pranishme në shumë bashkësi dhe kanë vazhduar edhe përballë universalizmit të ideologjive si liberalizmi dhe socializmi. Ato mund të ushqejnë racizmin dhe forma përjashtuese të nacionalizmit. Në disa rrethana bëhen më të dukshme pas tronditjes së strukturave e traditave të njohura, si në Gjermani pas vitit 1918 ose në pjesë të Evropës Lindore pas shembjes së komunizmit në vitet 1990.

Armiqësia mund të drejtohet ndaj emigrantëve, refugjatëve ose pakicave që paraqiten si të huaja edhe kur i përkasin prej kohësh shoqërisë përkatëse. Antisemitizmi është një shembull historik i rëndësishëm i kësaj ndërthurjeje. Në fillim të shekullit XXI, azilkërkuesit u bënë në shumë vende objekt sulmesh ksenofobike. Ksenofobia përshkruan mënyrën e përjashtimit dhe stigmatizimit të një grupi; nuk provon se ai grup është realisht i jashtëm ose përbën kërcënim.