Pikëpamje sipas së cilës çdo qenie njerëzore ka vlerë morale të barabartë dhe njerëzit kanë detyrime ndaj njëri-tjetrit që nuk varen vetëm nga shtetësia, kombësia, feja, etnia ose vendlindja. Njësia themelore e shqetësimit moral është personi si njeri, jo vetëm si anëtar i një bashkësie të caktuar politike.

Prejardhja e termit lidhet me Diogjenin e Sinopës. Kur u pyet për prejardhjen ose përkatësinë e tij politike, sipas traditës u përgjigj se ishte qytetar i botës. Në mendimin e lashtë kozmopolit, aftësia e përbashkët e arsyetimit përdorej si argument se njerëzit i përkisnin nga natyra një bashkësie universale. Prej kësaj nxirrej një përfundim normativ: kufijtë politikë dhe identitetet kombëtare nuk përcaktojnë vlerën themelore të një personi dhe nuk mund të shërbejnë vetvetiu si arsye që jeta ose interesat e dikujt të numërohen më pak.

Kozmopolitizmi moral duhet dalluar nga propozimet e posaçme institucionale. Pranimi i barazisë morale të njerëzve nuk përcakton automatikisht një formë të vetme qeverisjeje botërore. Disa mendimtarë theksojnë detyrimet individuale përtej kufijve; të tjerë kërkojnë që institucionet kombëtare, rajonale dhe ndërkombëtare t'i pasqyrojnë këto detyrime. Në këtë kuptim, kozmopolitizmi institucional shqyrton se si duhen organizuar autoriteti, të drejtat dhe përgjegjësitë në një botë të ndërvarur.

Një pjesë e rëndësishme e debatit bashkëkohor përqendrohet te kushtet e drejtësisë globale dhe te kufijtë e konceptimit tradicional vestfalian të sovranitetit shtetëror, sipas të cilit shteti është njësia kryesore dhe relativisht e mbyllur e autoritetit politik. Çështja është nëse detyrimet për drejtësi përfundojnë te kufiri shtetëror dhe si mund të reformohen institucionet që prekin jetën e njerëzve përtej një shteti të vetëm.

Ndër mendimtarët e lashtë të lidhur me këtë traditë janë Zenoni i Kitionit, Krisipi, Ciceroni, Mark Aureli dhe Seneka. Në mendimin modern e bashkëkohor përfshihen Immanuel Kant, Charles Beitz, Brian Barry, Thomas Pogge, Jürgen Habermas, Simon Caney dhe David Held. Ata nuk mbrojnë të gjithë të njëjtin projekt institucional, por ndajnë në forma të ndryshme idenë se përkatësia njerëzore krijon një horizont moral më të gjerë sesa përkatësia kombëtare.