Konstruktivizëm

Term filozofik që përdoret në epistemologji, në teoritë e njohjes dhe në matematikë. Në kuptimin epistemologjik e shoqëror, konstruktivizmi thekson se dijet njerëzore formohen nëpërmjet veprimtarisë, institucioneve dhe praktikave shoqërore. Njohja nuk trajtohet thjesht si pasqyrim i drejtpërdrejtë i fakteve të gatshme, por si proces në të cilin njerëzit mësojnë të kuptojnë botën përmes kategorive, interpretimeve dhe marrëdhënieve me të tjerët.

Rëndësi qendrore ka ndërsubjektiviteti: kuptimet krijohen dhe përforcohen nëpërmjet komunikimit, shoqërizimit dhe përvojave të përbashkëta. Njerëzit jo vetëm interpretojnë të dhënat për botën materiale, por ndërtojnë mënyrat me të cilat i njohin dhe u japin kuptim atyre. Në variantet më skeptike ose radikale të konstruktivizmit, vihen në dyshim teoritë që pretendojnë një dije plotësisht objektive dhe të pavarur nga këto kushte shoqërore. Megjithatë, jo çdo qëndrim konstruktivist mohon ekzistencën e një bote të jashtme.

Në politikë, kjo qasje vë në diskutim pretendimin se një program ose gjykim mbështetet në të vërteta universale të njohura në mënyrë krejt të pavarur nga interpretimi. Ajo kërkon të shqyrtohen përvojat individuale, kuptimet e përbashkëta dhe praktikat shoqërore që e bëjnë një pretendim të duket i vërtetë ose i ligjshëm. Perceptimet e ndërtuara për botën, nga ana tjetër, ndikojnë në veprimin politik dhe në mënyrat normative të të menduarit, pra në gjykimet për atë që duhet bërë dhe për rendin që duhet krijuar.

Në matematikë, termi ka një kuptim më të posaçëm: pohimi se një objekt matematikor ekziston lidhet me mundësinë e ndërtimit ose të përcaktimit të tij me një metodë të përshtatshme. Ky kërkim i provave konstruktive është i dallueshëm nga teza shoqërore për mënyrën se si formohen dijet.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare