Organi ligjvënës kombëtar dydhomësh i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, i përbërë nga Senati dhe Dhoma e Përfaqësuesve. Neni I, seksioni 1 i Kushtetutës ia beson Kongresit kompetencat ligjvënëse federale të përcaktuara në të. Senati përbëhet nga 100 senatorë, nga dy për secilin shtet, me mandate gjashtëvjeçare; zgjedhjet zhvillohen në cikle dyvjeçare për afërsisht një të tretën e vendeve. Dhoma e Përfaqësuesve ka 435 anëtarë me të drejtë vote, të zgjedhur njëkohësisht për mandate dyvjeçare. Numri i vendeve të secilit shtet përcaktohet në raport me popullsinë, por çdo shtet ka të drejtë për të paktën një përfaqësues. Vendet rishpërndahen pas regjistrimit dhjetëvjeçar të popullsisë; kufijtë e zonave zgjedhore përcaktohen brenda shteteve sipas procedurave përkatëse. Modeli tradicional mbizotërues i zgjedhjes është gara në një zonë ku mandatin e fiton kandidati me më shumë vota, megjithëse procedurat konkrete nuk janë krejt të njëjta kudo.

Dy dhomat kanë status të barabartë në miratimin e ligjeve: një projektligj duhet të marrë miratimin e të dyjave në të njëjtën formë. Megjithatë, ato ndryshojnë në përbërje, organizim dhe kompetenca të veçanta. Që nga Amendamenti i Shtatëmbëdhjetë, i miratuar më 1913, senatorët zgjidhen drejtpërdrejt nga populli; më parë zgjidheshin nga legjislaturat e shteteve. Mandati dyvjeçar i përfaqësuesve i lidh ata ngushtë me zgjedhësit dhe me ciklin elektoral, ndërsa mandati më i gjatë u jep senatorëve më shumë pavarësi dhe dukshmëri publike. Numri më i madh i anëtarëve të Dhomës së Përfaqësuesve kërkon organizim procedural më formal; Senati ka ruajtur tradicionalisht një kulturë më personale dhe më pak të ngjashme me një asamble masive.

Në çështjet financiare, Dhoma e Përfaqësuesve ka një prerogativë të posaçme: sipas nenit I, seksionit 7, projektligjet për sigurimin e të ardhurave publike duhet të fillojnë në këtë dhomë. Senati, nga ana e tij, ka rol të veçantë në marrëdhëniet e jashtme për shkak të kompetencës kushtetuese për të dhënë këshillimin dhe pëlqimin për traktatet. Një burim tjetër i rëndësishëm i fuqisë së tij është miratimi i emërimeve presidenciale që i nënshtrohen këtij kontrolli, veçanërisht emërimeve në gjyqësor.

Kongresi është cilësuar shpesh si një nga legjislaturat më të fuqishme në botë. Gjatë shekullit XX, zgjerimi i veprimtarisë së ekzekutivit e zvogëloi epërsinë relative të tij, por nuk e shndërroi në një organ thjesht formal. Tre faktorë ndihmojnë për të shpjeguar fuqinë e tij: struktura kushtetuese, karakteri i partive amerikane dhe organizimi në komisione.

Hartuesit e Kushtetutës synuan të pengonin përqendrimin e tepërt të pushtetit. Ata krijuan një sistem kontrollesh dhe kundërpeshash, ku institucione të ndara ushtrojnë kompetenca të ndërthurura. Nga presidenti pritet udhëheqje në politikën e jashtme dhe të brendshme, por për shumë prej veprimeve të tij kërkohet bashkëpunimi i Kongresit. Anëtarët e ekzekutivit nuk janë njëkohësisht anëtarë të Kongresit. Emërime të caktuara kërkojnë pëlqimin e Senatit, kurse ligjet, tatimet dhe autorizimet për shpenzime varen nga procesi ligjvënës. Shpërndarja e pushtetit brenda vetë Kongresit dhe interesat e ndryshme të anëtarëve e bëjnë të vështirë që ai të përdoret thjesht si vulë miratimi e presidentit.

Në sistemet parlamentare, partitë me udhëheqje dhe disiplinë të fortë mund ta organizojnë shumicën parlamentare në shërbim të programit të qeverisë. Në përvojën amerikane të përshkruar veçanërisht për pjesën më të madhe të shekullit XX, drejtuesit partiakë kishin më pak mundësi për t'i detyruar anëtarët e Kongresit të ndiqnin një vijë të vetme. Besnikëria partiake konkurronte me interesat e zonës zgjedhore, ambiciet personale dhe pavarësinë institucionale. Sistemi i vjetërsisë, sipas të cilit përvoja parlamentare ndikonte në marrjen e posteve drejtuese, shërbeu për një kohë të gjatë si mekanizëm organizimi krahas partive. Reformat procedurale pas skandalit Watergate e dobësuan këtë sistem. Këto përshkrime historike nuk nënkuptojnë se fuqia e partive ose disiplina partiake kanë mbetur të pandryshuara në çdo periudhë.

Pavarësia relative e anëtarëve dhe shpërndarja e kompetencave ndihmojnë të shpjegohet roli i madh i komisioneve. Woodrow Wilson e ilustronte dallimin duke e paraqitur Kongresin në seancë si institucionin që shfaqet para publikut dhe Kongresin në komisione si institucionin që kryen punën. Në komisionet e specializuara shqyrtohen hollësisht projektligjet, negociohen çështjet e vështira, zhvillohen dëgjime dhe i kërkohet llogari ekzekutivit. Për pasojë, fati i një nisme ligjvënëse shpesh përcaktohet përpara debatit përfundimtar në seancë. Në krahasim me komisionet parlamentare që funksionojnë kryesisht nën kontrollin e udhëheqjeve partiake, komisionet e Kongresit kanë pasur një shkallë të konsiderueshme autoriteti, specializimi dhe autonomie institucionale.