Komunizmi fillestar, i quajtur edhe komunizëm primitiv, është term i traditës marksiste për shoqëri pa ndarje klasore dhe pa shtet, në të cilat burimet themelore përdoren bashkërisht dhe marrëdhëniet shoqërore e ekonomike janë gjerësisht barazitare. Termi lidhet me interesin e Marksit dhe Engelsit për etnologjinë, veçanërisht për kërkimet e Lewis H. Morgan-it (1818–1881). Ai u përdor për të interpretuar si bashkësi të lashta, ashtu edhe shoqëri të studiuara nga etnologët e shekullit XIX.

Në këtë model, e drejta kolektive mbi burimet bazë dhe mungesa e një aparati shtetëror të veçuar e kufizonin mundësinë e sundimit autoritar të qëndrueshëm. Ky është përshkrimi teorik i një tipi marrëdhëniesh dhe nuk do të thotë se çdo shoqëri pa shtet kishte të njëjtat institucione ose ishte e lirë nga çdo pabarazi.

Morgan-i paraqiti material të hollësishëm etnografik në veprën «Shoqëria e lashtë», më 1877. Engelsi, duke u mbështetur edhe në shënimet që Marksi kishte mbajtur mbi Morgan-in, i lidhi këto dukuri me materializmin historik në «Origjina e familjes, e pronës private dhe e shtetit», më 1884. Në këtë interpretim, kalimi nga bashkësia e hershme te prona private, klasat dhe shteti shpjegohet si një proces historik dhe jo si gjendje e përhershme e shoqërisë njerëzore.