Komision parlamentar i ngarkuar me shqyrtimin e çështjeve të ndërlikuara dhe me kontrollin e ekzekutivit në fusha më të gjera sesa shqyrtimi i një projektligji të veçantë. Termi anglez «select committee» ka përdorime institucionale të ndryshme në Mbretërinë e Bashkuar dhe në Shtetet e Bashkuara; ai nuk nënkupton domosdoshmërisht një organ të përkohshëm në të dyja sistemet.

Në Dhomën e Komuneve britanike, Komisioni i Llogarive Publike, që shqyrton përdorimin e fondeve të miratuara nga parlamenti, u krijua më 1861. Sistemi i komisioneve që mbikëqyrin departamentet qeveritare u ngrit më 1979: dymbëdhjetë komisionet e para u plotësuan po atë vit nga komisionet për çështjet e Uellsit dhe të Skocisë, duke e çuar numrin në katërmbëdhjetë. Dhoma e Lordëve kishte prej kohësh komisione për çështje procedurale; komisioni për Bashkësitë Evropiane u krijua më 1974 dhe ai për shkencën e teknologjinë më 1979.

Detyra e komisioneve përkatëse të Dhomës së Komuneve është shqyrtimi i shpenzimeve, i administrimit dhe i politikave të departamenteve kryesore qeveritare dhe të organeve publike të lidhura me to. Ato mund të kërkojnë dëshmi me shkrim dhe me gojë, të dëgjojnë dëshmitarë, të diskutojnë gjetjet dhe t'i paraqesin Dhomës raporte e rekomandime. Përbërja e tyre synon të pasqyrojë peshën e partive në Dhomën përkatëse. Në modelin e konsoliduar në fund të shekullit XX, anëtarët zakonisht shërbenin gjatë gjithë legjislaturës, përpiqeshin të punonin përtej ndarjeve partiake dhe disa kryesi u liheshin deputetëve të opozitës.

Një kritikë e përsëritur e këtij sistemi ka qenë mungesa e informacionit të pavarur të mjaftueshëm për hetime të thelluara. Komisioni i Llogarive Publike kishte një bazë veçanërisht të fortë, sepse mbështetej në punën e Zyrës Kombëtare të Auditimit. Udhëzimet e njohura si rregullat e Osmotherly-t, sipas nëpunësit që i hartoi fillimisht, përcaktonin çfarë mund të thoshin nëpunësit civilë përpara komisioneve. Në trajtimin tradicional, ato kufizonin zbulimin e këshillave të brendshme dhe të marrëdhënieve ndërmjet ministrave dhe administratës.

Raportet e komisioneve nuk e detyrojnë vetvetiu ekzekutivin t'i zbatojë rekomandimet. Përkrahësit e sistemit e vlerësojnë ndikimin e tyre mbi politikat dhe rolin që kanë në shqyrtimin publik e në legjitimitetin e vendimmarrjes. Kritikët kërkojnë kompetenca më të mëdha hetimore dhe kontrolluese, të krahasueshme me ato të sistemit të komisioneve të Kongresit amerikan.

Në Shtetet e Bashkuara, komisioni i posaçëm krijohet për një detyrë ose fushë të veçantë, shpesh si organ i përkohshëm, megjithëse disa komisione të këtij lloji kanë vazhdimësi. Shembull i njohur është komisioni i Senatit i drejtuar nga Sam Ervin, me emërtimin zyrtar Komisioni i Posaçëm për Veprimtaritë e Fushatës Presidenciale. Hetimet e tij për skandalin Watergate luajtën rol vendimtar në zbulimin e fakteve që çuan në dorëheqjen e presidentit Richard Nixon më 1974.