Kolektivizëm

Term politik me disa kuptime të ndërlidhura, që i jep përparësi kolektivit ose së mirës së përbashkët përballë interesit thjesht individual. Në përdorimin e hershëm të lidhur me anarkizmin e Mihail Bakuninit, ai theksonte vlerën morale të një bashkimi të krijuar lirisht dhe të vetëqeverisur. Kolektivi nuk barazohej me shtetin: kjo pikëpamje kundërshtonte si epërsinë absolute të individit, ashtu edhe atë të autoritetit shtetëror.

Nga fundi i shekullit XIX, kolektivizmi u përdor për një grup parimesh mbi qëllimet dhe procedurat e vendimmarrjes në shoqërinë industriale moderne. Së pari, ai mund të emërtojë çdo doktrinë që i jep përparësi një konceptimi të së mirës publike ndaj interesave individuale. Veçanërisht është lidhur me synimin për barazi ndërmjet qytetarëve. Së dyti, realizimi i këtyre qëllimeve është parë si arsye për zgjerimin e përgjegjësisë publike dhe të ndërhyrjes shtetërore, nëpërmjet rregullimit, subvencioneve ose pronësisë publike. Së treti, zëvendësimi i shpërndarjes së burimeve nëpërmjet tregut me vendimmarrje administrative ka krijuar lidhje ndërmjet kolektivizmit, burokracisë dhe centralizimit të pushtetit.

Një kuptim më i përcaktuar e trajton kolektivizmin si teori të përfaqësimit në shoqërinë industriale. Samuel Beer, në veprën Politika moderne britanike të vitit 1965, e lidh këtë problem me përfshirjen e grupeve të organizuara të prodhuesve në hartimin e politikave dhe në administrimin qeveritar. Ky organizim shpesh quhet përfaqësim funksional, sepse interesat përfaqësohen sipas funksionit ekonomik ose shoqëror, dhe lidhet me konceptin e korporatizmit.

Për shkak të këtyre përdorimeve, kolektivizmi nuk është emërtim i një modeli të vetëm e të përcaktuar saktësisht. Ai mund të përshkruajë bashkëpunim të lirë, përparësi të së mirës së përbashkët, ndërhyrje shtetërore ose përfaqësim të organizuar të interesave. Në debatet perëndimore të fundit të shekullit XX, kritikët neoliberalë i sulmuan ashpër institucionet dhe parimet që i quanin kolektiviste. Megjithatë, roli i shtetit dhe pesha e grupeve të organizuara të interesit u treguan të qëndrueshme përballë këtyre sulmeve.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare