Dispozitë që i përjashton persona, veprimtari ose situata ekzistuese nga një kërkesë e re, duke ua ruajtur një të drejtë ose trajtim që të ardhurve të rinj nuk u njihet në të njëjtat kushte. Emri historik anglez, «grandfather clause», ka prejardhje nga kufizimet diskriminuese të votës në Shtetet e Bashkuara dhe ka marrë më pas një kuptim më të gjerë juridik.

1. Në historinë amerikane, shtete të Jugut përdorën klauzola që i përjashtonin nga pengesa të reja zgjedhore personat që kishin pasur të drejtë vote përpara një date të hershme, zakonisht të lidhur me vitin 1867, ose pasardhësit e tyre. Meqë afrikano-amerikanët ishin përjashtuar më parë nga votimi, kriteri i prejardhjes u ruante privilegjin shumë të bardhëve, ndërsa ua mohonte të njëjtin përjashtim qytetarëve zezakë. Ishte një mënyrë për të zbatuar diskriminim racor përmes një formule që nuk e përmendte domosdoshmërisht racën. Gjykata e Lartë i shpalli antikushtetuese klauzola të tilla më 1915, ndër të tjera në Guinn kundër Shteteve të Bashkuara.

2. Në kuptimin e përgjithshëm të mëvonshëm, shprehja përdoret edhe pa ngarkesën përçmuese historike, për ruajtjen kalimtare të të drejtave ekzistuese. Një ligj mund të vendosë kushte më të rrepta për pretenduesit e ardhshëm, ndërsa lejon që përfituesit e deriatëhershëm të vazhdojnë sipas rregullit të vjetër. Shtrirja, kohëzgjatja dhe justifikimi i përjashtimit varen nga dispozita konkrete; emërtimi nuk tregon vetvetiu nëse dallimi është i drejtë ose i ligjshëm.