Në analizën kritike të shoqërisë, shtresë që është e çliruar nga nevoja për të kryer punë prodhuese dhe që e shfaq pozitën e saj të privilegjuar përmes konsumit dhe demonstrimit publik të statusit. Ideja lidhet veçanërisht me ekonomistin dhe sociologun amerikan Thorstein Veblen dhe veprën e tij «Teoria e klasës së ngeshme», botuar më 1899. Përshkrimi i kësaj klase si konsumuese ose parazitare shpreh qëndrimin kritik të teorisë dhe nuk nënkupton se çdo njeri me kohë të lirë i përket kësaj kategorie.

Vebleni e vendoste kërkimin e statusit në qendër të motivimit njerëzor, përtej orientimit të thjeshtë drejt një sasie parash. Në krijimin dhe shfaqjen e statusit, rëndësi të veçantë merr shpenzimi i pasurisë, jo vetëm të ardhurat ose zotërimi i saj. «Konsumi që bie në sy», pra konsumi i bërë i dukshëm për të tjerët, tregon se një person ose familje mund të shpenzojë burime pa qenë e detyruar t'i kushtohet punës prodhuese. Në këtë mënyrë, konsumi shërben si mjet krahasimi shoqëror dhe kërkimi prestigji.

Klasa e ngeshme ndikon në standardet e gjithë kulturës për përdorimin e kohës së lirë. Në vlerësimin kritik të Veblenit, ajo mund ta mbizotërojë dhe ta varfërojë kuptimin e saj, duke e kthyer në shfaqje statusi. Njëkohësisht, ky model konsumi mund të jetë pjesë e rëndësishme, madje e nevojshme, e funksionimit të sistemit ekonomik. Prandaj kritika e tij nuk merret vetëm me sjelljen personale të një elite, por edhe me marrëdhënien ndërmjet prestigjit, shpenzimit dhe organizimit ekonomik.

Teoria i përket traditës së analizës kritike të shoqërisë së konsumit, ku përfshihen edhe autorë si Lewis Mumford, John Kenneth Galbraith dhe J. B. Priestley. Zgjerimi i mirëqenies materiale në shoqëritë e bollëkut të shekullit XX i dha asaj një fushë më të gjerë zbatimi: një pjesë e madhe e popullsisë mund të përvetësonte zakone dhe sjellje që më parë lidheshin me klasën e ngeshme, duke imituar mënyrat e saj të konsumit dhe të shfaqjes së statusit.