Kierkegaard, Søren
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Søren Kierkegaard (1813–1855) ishte filozof, teolog dhe shkrimtar danez, i njohur si një nga pararendësit kryesorë të ekzistencializmit. Në qendër të mendimit të tij vendosi individin konkret, zgjedhjen personale dhe përgjegjësinë për mënyrën e jetesës. Ai kundërshtonte prirjen e filozofisë sistematike, sidomos të ndjekësve të Hegelit, për ta përfshirë ekzistencën njerëzore në një shpjegim abstrakt që mund të harronte përvojën e vetë personit.
Liria, ankthi, dëshpërimi dhe besimi fetar janë tema themelore të veprës së tij. Ankthi lidhet me mundësitë që hap liria dhe me vështirësinë për t'u bërë vetvetja; ai nuk është thjesht frikë nga një objekt i përcaktuar. Kierkegaard-i e trajtonte besimin e krishterë si marrëdhënie personale dhe angazhim të individit, jo thjesht si përkatësi shoqërore ose pranim të një doktrine. Përdorimi i pseudonimeve dhe i zërave të ndryshëm letrarë i shërbente paraqitjes së mënyrave të ndryshme të të jetuarit dhe të kuptuarit të ekzistencës.
Ndër veprat e tij janë «Ose–ose» dhe «Frikë dhe dridhje», të dyja të vitit 1843, «Koncepti i ankthit» më 1844 dhe «Sëmundja për vdekje» më 1849. Ndikimi i tij u shtri në filozofinë ekzistenciale dhe teologjinë e mëvonshme. Ai i parapriu historikisht Jean-Paul Sartre-it; lidhja ndërmjet tyre qëndron te rëndësia e ekzistencës dhe zgjedhjes individuale, ndërsa mendimi i krishterë i Kierkegaard-it dallon nga ekzistencializmi ateist i Sartre-it.