Kërkim rente

Përpjekje për të siguruar ose për të mbrojtur të ardhura shtesë përmes kontrollit të privilegjeve dhe të kufizimeve që krijojnë rentë ekonomike, në vend që këto të ardhura të vijnë nga shtimi i prodhimit ose i vlerës shoqërore. Termin e përdori Anne Krueger-i më 1974 për një veprimtari që Gordon Tullock-u e kishte analizuar më 1967.

Renta ekonomike është e ardhura mbi atë që nevojitet për ta mbajtur një faktor prodhimi, si toka, puna ose kapitali, në përdorimin përkatës. Ajo mund të lidhet me rrallësinë natyrore, por rrallësia mund të krijohet edhe artificialisht nga qeveria, për shembull duke i dhënë një firme, karteli ose sindikate të drejtën ekskluzive për të ofruar një mall, shërbim ose faktor prodhimi. Kërkimi i rentës lidhet me përpjekjen për ta përvetësuar këtë përparësi.

Tullock-u vuri në dukje se përfitimi i pritshëm nga monopoli i nxit konkurruesit të shpenzojnë burime për ta fituar atë. Në shembullin e një licence të vetme ajrore ndërmjet dy qyteteve, kompania fituese mund të kërkojë çmim më të lartë gjatë gjithë vlefshmërisë së licencës. Vlera e kësaj shtese e bën tërheqës lobimin dhe, në rastet e paligjshme, ryshfetin ndaj vendimmarrësve. Në një konkurrencë të fortë për privilegjin, shpenzimet mund të afrohen me të gjithë vlerën e rentës së pritshme.

Në këtë rast, përfitimi i monopolit mund të shpërdorohet në veprimtari që nuk krijojnë prodhim shtesë, të quajtura nga Jagdish Bhagwati veprimtari drejtpërdrejt joprodhuese. Shpërndarja e plotë e rentës në shpenzime të tilla varet nga kushtet e konkurrimit dhe nuk është rezultat automatik në çdo rast. Nga këndvështrimi i këtyre autorëve, një pjesë e madhe e lobimit për privilegje është shoqërisht e kushtueshme, sepse zhvendos burime drejt fitimit të përparësive politike.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare