Karl Kautsky (1854–1938) ishte teoricieni kryesor i Partisë Socialdemokrate Gjermane përpara vitit 1914 dhe një nga interpretuesit më me ndikim të Marxit pas vdekjes së Engelsit. I quajtur «papa i socializmit», ai bashkëpunoi me Eduard Bernsteinin në hartimin e Programit të Erfurtit të vitit 1891, i cili e vendosi marksizmin në bazën zyrtare ideologjike të partisë.

Një nga kontributet e tij më origjinale ishte analiza e imperializmit. Sipas Kautskyt, kundërthënia ndërmjet zgjerimit të prodhimit dhe konsumit të pamjaftueshëm nxiste ekspansionin kolonial, konkurrencën dhe luftën ndërmjet fuqive të industrializuara. Më vonë ai parashtroi mundësinë e «ultraimperializmit»: fuqitë mund të arrinin një marrëveshje për ndarjen e botës në sfera ndikimi, duke e zëvendësuar konkurrencën luftarake me një bashkëpunim të ngjashëm me kartelin. Kjo ishte një mundësi teorike për paqe ndërmjet fuqive imperialiste, jo pohimi se shfrytëzimi kolonial do të zhdukej.

Kautsky kundërshtoi revizionizmin e Bernsteinit dhe këmbënguli në pashmangshmërinë e konfliktit klasor. Megjithatë, bindja se marksizmi ishte shkencë që zbulonte prirjet e domosdoshme të zhvillimit shoqëror e shtyu, sipas kritikëve, të nënvlerësonte strategjinë aktive revolucionare. Marksisti hollandez Anton Pannekoek e përshkroi këtë qëndrim si «teoria e radikalizmit pasiv». Në debatin me Rosa Luxemburgun mbi grevën masive, Kautsky prirej ta trajtonte atë si mjet mbrojtës të lëvizjes punëtore dhe jo si instrument për marrjen e menjëhershme të pushtetit.

Në «Rrugën drejt pushtetit» të vitit 1909 ai theksoi karakterin demokratik që i jepte diktaturës së proletariatit. E kuptonte si sundim të shumicës proletare në kushte demokratike, jo si leje për një regjim të pakufizuar të luftës klasore. Kritika e tij ndaj Revolucionit të Tetorit mbështetej sidomos në idenë se socializmi nuk mund të ndërtohej në një shoqëri ekonomikisht të pazhvilluar. Kjo kritikë e shtyu Leninin të shkruante «Revolucioni proletar dhe renegati Kautsky» më 1918. Sipas Kautskyt, bolshevikët kishin vendosur diktaturë mbi proletariatin, e cila po burokratizonte shtetin dhe po krijonte një klasë të re sunduese. Këto përfundime përbënin thelbin e kundërshtimit të tij ndaj modelit bolshevik.