Kastrizëm

Teoria dhe praktika politike të lidhura me Fidel Castron (1926–2016), udhëheqësin kryesor të Revolucionit Kuban që triumfoi më 1959. Një shprehje e hershme publike e ideve të tij ishte «Historia do të më shfajësojë», mbrojtja e mbajtur në gjyq më 1953 dhe e përhapur më pas si tekst politik. Aty theksoheshin nacionalizmi, demokracia dhe drejtësia shoqërore, pa u shpallur një program socialist. Interpretimet ndryshojnë lidhur me bindjet e tij të hershme: disa e shohin si marksist që para marrjes së pushtetit, ndërsa të tjerë e lidhin shpalljen e orientimit marksist më 1961 me zhvillimin e revolucionit dhe me nevojën për mbështetjen sovjetike në përballjen me Shtetet e Bashkuara.

Deklarata e Dytë e Havanës, më 1962, u bëri thirrje të gjitha forcave përparimtare të merrnin pjesë në një revolucion antifeudal dhe antiimperialist. Sipas këtij qëndrimi, revolucioni varej nga ndërthurja e kushteve objektive dhe subjektive në secilin vend. Propaganda, organizimi dhe udhëheqja përbënin anën subjektive, e cila piqej si përgjigje ndaj kushteve shoqërore dhe politike: shfrytëzimit, zhvillimit të vetëdijes revolucionare të masave, krizës së përgjithshme të imperializmit dhe shfaqjes së forcave nacionalçlirimtare. Përgatitja revolucionare nuk kërkonte domosdoshmërisht ngritjen paraprake të një partie pararojë sipas një modeli të idealizuar. As proletariati nuk ishte e vetmja klasë ose forcë e aftë të merrte pjesë: fshatarët, studentët dhe të krishterët radikalë mund të bashkoheshin në të njëjtën lëvizje.

Kastrizmi ushtroi ndikim të fuqishëm mbi të Majtën e Re, sidomos përmes shembullit të një revolucioni antiimperialist që mobilizonte shtresa të ndryshme jashtë modeleve të ngurta të partive komuniste. Por ushtrimi i pushtetit dhe institucionalizimi i revolucionit nën Partinë Komuniste të Kubës prodhuan një ndërthurje me tensione të brendshme. Në të bashkëjetuan burokracia, shtypja përzgjedhëse e kundërshtarëve dhe kërkesat për konformizëm artistik, nga njëra anë, me politikat e mirëqenies shoqërore dhe mobilizimin masiv, nga ana tjetër. Në politikën e jashtme u përfshinë mbështetja për lëvizje e qeveri revolucionare, si në Angola, dhe përpjekjet për unitet të Amerikës Latine, për shembull në përballimin e krizës së borxheve. Një tipar qendror që i përshkonte këto fusha ishte roli i udhëheqjes karizmatike të Castros.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare