Karta komunitare e të drejtave sociale të punëtorëve

Deklaratë politike e miratuar në dhjetor 1989 nga njëmbëdhjetë prej dymbëdhjetë shteteve të atëhershme të Bashkësisë Europiane; Mbretëria e Bashkuar fillimisht nuk mori pjesë. E njohur edhe si Karta Sociale, ajo shpallte parime themelore mbi mbrojtjen shoqërore, shëndetin dhe sigurinë në punë, lëvizjen e punëtorëve, mundësitë e barabarta dhe formimin profesional. Ishte një instrument politik me peshë morale, por nuk krijonte vetvetiu detyrime juridike të zbatueshme drejtpërdrejt.

Pas miratimit të Aktit të Vetëm Europian dhe programit për tregun e vetëm, sindikatat dhe Komisioni Europian shqetësoheshin se konkurrenca më e fortë ndërmjet ndërmarrjeve mund të dobësonte mbrojtjen shoqërore dhe marrëveshjet e tregut të punës të mbështetura te bashkëpunimi ndërmjet partnerëve socialë. Disa qeveri kishin frikë nga dumpingu social: vendet me paga dhe standarde mbrojtjeje më të ulëta mund të tërhiqnin investime nga vendet që financonin përfitime më të gjera sociale.

Karta u miratua pavarësisht kundërshtimeve të organizatave të punëdhënësve dhe në një formë më të zbutur se propozimi fillestar i Komisionit. Mbështetësit e shihnin si hap drejt një Europe të qytetarëve, që do ta baraspeshonte përfitimin e biznesit nga tregu i vetëm me mbrojtjen e punëtorëve.

Shtetet pjesëmarrëse parashikuan zbatimin përmes një programi veprimi social dhe i kërkuan Komisionit të propozonte masa që do t'i përkthenin parimet në legjislacion. Karta shërbeu kështu si bazë për programe dhe propozime të mëvonshme të politikës sociale. Kundërshtimi britanik e pengoi përfshirjen e plotë të këtij orientimi në një kuadër të përbashkët për të gjitha shtetet gjatë negociatave të Maastricht-it, të përmbyllura politikisht më 1991 dhe të pasuara nga nënshkrimi i traktatit më 1992.

Protokolli social dhe marrëveshja për politikën sociale krijuan një rregullim për njëmbëdhjetë shtetet pjesëmarrëse, nga i cili Mbretëria e Bashkuar mbeti fillimisht jashtë. Kjo forcoi mundësitë për masa sociale, pa e kthyer vetë Kartën në një ligj të drejtpërdrejtë. Mbretëria e Bashkuar e nënshkroi Kartën më 1998, gjatë qeverisjes laburiste.

Debati kishte në themel pyetjen se çfarë hapësire ekonomike e shoqërore do të bëhej Europa përballë konkurrencës globale dhe përshtatjeve të brendshme. Njëra alternativë theksonte tregun më pak të rregulluar dhe përshtatjen e ndërmarrjeve përmes pagave e kostove më të ulëta, të lidhur në debat me modelin britanik e amerikan. Tjetra mbështetej te tradita socialdemokrate ose korporatiste europiane e pasluftës: paga më të larta, mbrojtje sociale dhe konkurrueshmëri përmes investimit në risi dhe formim profesional. Karta ishte një ndër shprehjet institucionale të përpjekjes për t'i dhënë integrimit europian edhe përmbajtje sociale.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare