Kapje e shtetit

Gjendje në të cilën një rreth i ngushtë kompanish, individësh ose grupesh të fuqishme arrin të ndikojë në formimin e rregullave dhe vendimeve shtetërore për përfitimin e vet. Në formulimin e lidhur me studimet e Bankës Botërore, ndikimi ushtrohet përmes pagesave të paligjshme ose përfitimeve private jotransparente për politikanë dhe zyrtarë. Përfituesit mund të jenë interesa ekonomike, por edhe qendra të tjera të organizuara pushteti, si struktura ushtarake.

Shembuj përfshijnë kontrollimin e votave të ligjvënësve për miratimin e ligjeve të favorshme, sigurimin e dekreteve qeveritare në dobi të një grupi dhe ndikimin mbi vendime gjyqësore. Tipari përcaktues është aftësia për t'i modeluar «rregullat e lojës», jo vetëm për t'i shmangur ato në një rast të veçantë. Prandaj kapja e shtetit dallohet nga ryshfeti administrativ për zbatimin ose moszbatimin e një rregulli tashmë ekzistues.

Koncepti u përhap veçanërisht në analizat e institucioneve dhe të korrupsionit në ekonomitë në tranzicion. Ai lidhet me kapitalizmin e miqve, ku lidhjet politike sigurojnë përparësi ekonomike, dhe me klientelizmin, ku mbështetja dhe favoret shkëmbehen në marrëdhënie varësie. Megjithatë, këto nocione nuk janë të njëjta: kapja e shtetit thekson nënshtrimin e vetë procesit të krijimit të politikave dhe të rregullave ndaj interesave të ngushta private, në dëm të paanshmërisë së institucioneve dhe të interesit publik.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare