Inflacion
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Rritje e përgjithshme dhe e vazhdueshme e nivelit të çmimeve, e cila ul fuqinë blerëse të parasë. Rritja e çmimit të një malli të vetëm nuk përbën vetvetiu inflacion; koncepti i referohet lëvizjes së një niveli të përgjithshëm çmimesh përgjatë kohës.
Inflacioni, sidomos kur është i lartë ose i paparashikueshëm, krijon pasiguri dhe mund të pengojë kursimin e investimin. Ai ndikon në tregtinë ndërkombëtare përmes çmimeve relative, kursit të këmbimit dhe bilancit të pagesave. Mund të rishpërndajë pasuri nga kreditorët te debitorët kur detyrimet janë përcaktuar në shuma nominale dhe rritja e çmimeve nuk është parashikuar ose kompensuar. Prandaj pasojat varen edhe nga kontratat, normat e interesit dhe pritshmëritë.
Gjatë viteve 1970, ndikimi në rritje i monetarizmit dhe përshpejtimi i inflacionit ndërkombëtar pas krizës së naftës të vitit 1973 e bënë uljen e inflacionit një objektiv qendror të politikës ekonomike. Përpjekjet për kontroll përdorën fillimisht edhe politika të të ardhurave, si marrëveshje ose kufizime mbi pagat e çmimet. Kur këto u konsideruan të pamjaftueshme, pesha u zhvendos drejt politikës monetare.
Pavarësia e bankës qendrore u bë një mekanizëm i rëndësishëm për ta ndarë vendimmarrjen monetare nga presionet politike afatshkurtra. Në Britani, ndryshimi i vitit 1997 i dha Bankës së Anglisë përgjegjësi operative për vendosjen e normave të interesit në përputhje me objektivin e inflacionit. Ky ishte një zhvillim britanik brenda një prirjeje më të gjerë, jo fillimi në të njëjtin vit i një rregulli universal për të gjitha vendet.