Thomas Hobbes (1588–1679) ishte filozof anglez dhe një nga mendimtarët më me ndikim në historinë e filozofisë politike. Vepra e tij dallohet për fuqinë e arsyetimit, thellësinë e problemeve që shtron dhe qartësinë e gjuhës. Lindi në Malmesbury të Wiltshire-it. Sipas rrëfimit të tij humoristik, frika dhe ai kishin lindur binjakë: së ëmës i kishin filluar dhimbjet e lindjes nga tronditja që i shkaktoi lajmi për afrimin e Armadës spanjolle. Një mësues largpamës e ndihmoi të kapërcente mundësitë e kufizuara të mjedisit të tij dhe të vazhdonte shkollimin. Studioi në Oxford, ku krijoi një qëndrim kritik e përçmues ndaj filozofisë së Platonit dhe, sidomos, të Aristotelit, që e ruajti gjatë gjithë jetës. Më pas u bë mësues privat në familjen e kontëve të Devonshire-it, të cilët më vonë morën titullin e dukëve. Mbeti i lidhur me këtë familje deri në vdekje. U varros në Ault Hucknall, në famullinë ku ndodhej rezidenca e familjes në Hardwick. Për varrin kishte propozuar një mbishkrim që luante me shprehjen «guri filozofik», duke e quajtur varrin gurin e vërtetë të filozofit, por përfundimisht pranoi një mbishkrim latin më modest.

Hobbes-i iu përkushtua relativisht vonë teorisë politike. Botimi i tij i parë ishte përkthimi i Historisë së Luftës së Peloponezit të Tukididit, i dalë më 1629, me një stil të drejtpërdrejtë e të fuqishëm. Ai e zgjodhi Tukididin sepse e çmonte si historianin më të mprehtë për çështjet politike. Rrëfimi i rënies së demokracisë athinase, nga idealet e Perikliut drejt paaftësisë dhe politikës së zhveshur të interesit e të forcës, i dukej një paralajmërim për parlamentarët anglezë. Kundërshtimi i tyre ndaj autoritetit mbretëror ishte ashpërsuar më 1628 dhe më pas do të përfundonte në luftë civile. Në këtë fazë të mendimit të tij mund të thuhet se kundërshtimi ndaj demokracisë ishte më i spikatur se mbrojtja sistematike e absolutizmit.

Sipas mikut dhe jetëshkruesit të tij John Aubrey, një përvojë vendimtare ishte zbulimi i gjeometrisë. Në bibliotekën e një zotërie, Hobbes-i gjeti të hapur librin Elementet të Euklidit te pohimi 47 i librit të parë, teorema e Pitagorës për brinjët e trekëndëshit kënddrejtë. Fillimisht e gjykoi të pamundur përfundimin, por ndoqi provën, pastaj pohimet e mëparshme mbi të cilat ajo mbështetej, derisa u bind nga demonstrimi. Kështu lindi admirimi i tij për gjeometrinë, të cilën e konsideronte shkencën që ofronte siguri të vërtetë në arsyetim dhe që, sipas shprehjes së tij, Zoti ia kishte dhuruar njerëzimit.

Interesimi për metodën shkencore e çoi te veprat e Galileo Galileit (1564–1642), Francis Bacon-it (1561–1626), René Descartes-it (1596–1650) dhe Pierre Gassendi-t (1592–1655). Hobbes-i kishte punuar për një kohë të shkurtër për Bacon-in. Udhëtimet në Europë me familjen mbrojtëse dhe qëndrimet e tij jashtë Anglisë e vunë në kontakt me mjediset shkencore europiane. Takimi me Galileo-n njihet nga rrëfimi i Aubrey-t; me Gassendi-n krijoi miqësi, ndërsa me Descartes-in pati shkëmbime filozofike dhe një takim të raportuar më 1648. Ai e vlerësonte talentin gjeometrik të Descartes-it, por e gjykonte shumë më pak të aftë në filozofi.

Metoda e Hobbes-it, e quajtur zgjidhëse dhe përbërëse, ose analitike dhe rindërtuese, u ndikua nga Bacon-i e Descartes-i, por ishte veçanërisht e afërt me atë të Galileo-s. Ajo kërkonte që një tërësi, për shembull shoqëria civile, të zbërthehej mendërisht në elementet e saj themelore; pastaj të shqyrtoheshin këto elemente dhe të rindërtoheshin racionalisht parimet e domosdoshme të funksionimit të tërësisë. Hobbes-i e parashtroi teorinë politike në Elementet e së drejtës, shkruar më 1640 dhe botuar më 1650, në De Cive, ose Qytetari, më 1642, dhe sidomos në Leviathan, më 1651.

Në Leviathan ai nis nga pohime për sjelljen njerëzore që synojnë të luajnë rolin e aksiomave në gjeometrinë e Euklidit. Njerëzit arsyetojnë për mjetet që u duhen dhe, para së gjithash, kërkojnë ruajtjen e jetës së tyre. Pasiguria për të ardhmen i shtyn drejt një dëshire të vazhdueshme për më shumë fuqi. Në gjendjen natyrore, ku mungon një autoritet i përbashkët që të garantojë sigurinë, kjo prirje krijon gjendjen e luftës së gjithkujt kundër gjithkujt. Jeta në të do të ishte e vetmuar, e varfër, e rëndë, shtazarake dhe e shkurtër. Pikërisht interesi për vetëruajtje i nxit njerëzit të pranojnë një kontratë shoqërore: secili heq dorë nga ushtrimi i pakufizuar i forcës së vet dhe autorizon një pushtet të përbashkët, me kusht që të tjerët të bëjnë të njëjtën gjë.

Mbajtësi i këtij autoriteti quhet sovran. Kompetencat e tij janë jashtëzakonisht të gjera, por detyrimi i nënshtetasit për bindje nuk shuan të drejtën e patjetërsueshme për vetëruajtje. Nëse sovrani i urdhëron dikujt të vrasë ose të dëmtojë veten, ky ruan lirinë për të mos iu bindur. Dallimi është midis fuqisë së sovranit për të dhënë një urdhër dhe detyrimit të nënshtetasit për ta zbatuar atë. Kështu, Hobbes-i arrin në përfundime absolutiste duke u nisur nga premisa individualiste: pushteti i përqendruar justifikohet nga interesat e individëve që kërkojnë siguri.

Duke shkruar pas Luftës Civile Angleze, Hobbes-i kundërshtoi thirrjet për t'i rezistuar shtetit në emër të një autoriteti rival. Ai kritikoi si mbështetjen e puritanëve te ndërgjegjja individuale, ashtu edhe mbështetjen e katolikëve te autoriteti i Kishës kundër shtetit. Megjithatë, argumenti i tij nuk mbështetej në besnikëri sentimentale ndaj një sundimtari të caktuar. Pas rrëzimit të Karlit I dhe ngritjes së pushtetit të Oliver Cromwell-it, arsyetimi që kishte kërkuar bindje ndaj mbretit mund të kërkonte bindje ndaj pushtetit të ri. Teoria nuk e përcakton me po aq qartësi çastin kur qytetari racional duhet ta ndryshojë këtë besnikëri. Në këtë fazë, përparësi kishte absolutizmi i pushtetit sovran; kundërshtimi ndaj demokracisë vinte më pas.

Sovrani nuk duhet të jetë medoemos një individ: mund të jetë edhe një kuvend. Hobbes-i shqyrton me kujdes rrezikun e bllokimit të një kuvendi me numër çift anëtarësh, ku votat mund të ndahen në mënyrë të barabartë. Megjithatë, ai pranon se barazimi i votave mund të prodhojë një rezultat të përcaktuar në disa çështje, si mosdënimi i të pandehurit ose shtyrja e një veprimi; edhe një kuvend me numër tek mund të bllokohet nëse anëtarët kanë veto individuale. Shqetësimi themelor është aftësia e pushtetit për të vendosur e vepruar. Për rrjedhojë, teoria e tij është e pajtueshme edhe me sovranitetin parlamentar, për sa kohë që autoriteti përfundimtar mbetet i pandarë.

Argumentet për sovranitetin e pandashëm u përsëritën në Dialog midis një filozofi dhe një studiuesi të së drejtës zakonore të Anglisë, shkruar më 1666 e botuar më 1681, dhe në Behemoth, një histori e Luftës Civile Angleze, shkruar më 1668 e botuar më 1679. Pas restaurimit të monarkisë më 1660, Hobbes-i u rreshtua përsëri me monarkinë dhe gëzoi mbrojtjen e Karlit II. Kjo përputhej me parimin e tij se bindja i detyrohet pushtetit sovran që siguron rendin.

Një kundërshtim i njohur ndaj argumentit të tij është se, nëse njerëzit janë aq të interesuar për veten dhe aq mosbesues sa i përshkruan teoria, ata mund ta nënshkruajnë kontratën, por do t'i shkelin menjëherë premtimet. Nëse, përkundrazi, janë të aftë t'i mbajnë premtimet pa një pushtet detyrues, pse do të duhej një sovran absolut? Mbrojtësit e Hobbes-it gjejnë përgjigje të mundshme në diskutimin e tij kundër «të Marrit» në kapitullin 15 të Leviathanit, ku shqyrtohet nëse shkelja e marrëveshjeve mund të jetë vërtet në interesin racional të individit. Fuqia e kësaj përgjigjeje mbetet objekt debati.

Gjendja natyrore te Hobbes-i është para së gjithash një rindërtim racional i asaj që do të ndodhte në mungesë të pushtetit të përbashkët, po të niseshim nga supozimet e tij për individë që kërkojnë të sigurojnë interesat e veta. Ajo nuk duhet lexuar thjesht si kronikë e një periudhe historike. Krahasimet me gjendjen natyrore te Locke-u dhe Rousseau-i kërkojnë kujdes, sepse as te këta mendimtarë funksioni i saj nuk kufizohet në përshkrim historik. Hobbes-i kërkoi të ndërtonte si shkencën fizike, ashtu edhe atë shoqërore mbi parime të përbashkëta deduktive. Kritikët e kanë vlerësuar këtë projekt si një përpjekje madhështore, por përfundimisht të pasuksesshme. Megjithatë, ai është një pararendës kryesor i teorive të zgjedhjes racionale në politikë dhe shumë autorë kanë riformuluar argumentet e Leviathanit me mjetet e teorisë së lojërave.

Diskutimi i autorizimit dhe i përfaqësimit në kapitullin 16, së bashku me argumentet e mëtejshme për sovranitetin, ndikoi thellë në debatet e mëvonshme. Sipas Hobbes-it, sovraniteti nuk mund të ndahet pa krijuar rivalitet për autoritetin përfundimtar dhe rrezik lufte civile. Ai pohon gjithashtu se nënshtetasit, duke e autorizuar sovranin, janë autorët e veprimeve që ky kryen si përfaqësues i tyre. Doktrina e sovranitetit të pandashëm ka ushtruar ndikim të madh, ndonëse nuk pranohet njëzëri; ideja se qytetarëve mund t'u atribuohen të gjitha veprimet e sundimtarit ka ndeshur kundërshtime edhe më të forta. Teoria e marrëdhënies midis autorizuesit dhe përfaqësuesit, e njohur edhe si teoria e principalit dhe agjentit, rikthehet te një problem që Hobbes-i e nxori në pah: si mund t'i kontrollojnë qytetarët qeveritë që veprojnë në emër të tyre? Ai e shtron problemin, por nuk jep një zgjidhje që kritikët e konsiderojnë të kënaqshme. Locke-u e përqeshi sigurinë e premtuar nga absolutizmi: njerëzit, sipas krahasimit të tij, do të shmangnin rrezikun nga qelbësit e dhelprat vetëm për t'ia dorëzuar veten luanit.

Qëndrimi fetar i Hobbes-it mbetet i diskutueshëm. Etiketat «ateist» ose «agnostik» nuk e zgjidhin vetvetiu çështjen; ndër bashkëkohësit kishte edhe njerëz që, nga besëtytnia, e lidhën Zjarrin e Madh të Londrës më 1666 me ndikimin e tij. Një interpretim e paraqet si deist, që e pranonte Zotin si shkakun e parë të nevojshëm për të shpjeguar ekzistencën e materies, por kjo nuk është e vetmja mënyrë e leximit të veprës së tij. Ai përdori shpesh ironi të ashpër ndaj pretendimeve fetare: misteret e fesë i krahasoi me barna që veprojnë kur gëlltiten të plota, por që nxirren përsëri pa dobi kur përtypen. Megjithatë, afërsisht gjysma e Leviathanit trajton teologjinë. Një synim kryesor është të pengojë përdorimin e autoritetit fetar si bazë për sfidimin e sovranitetit shtetëror.

Rëndësisë politike i shtohet ajo filozofike dhe gjuhësore. Hobbes-i këmbëngulte se e vërteta dhe e pavërteta janë cilësi të ligjërimit, jo të sendeve, dhe se pa ligjërim nuk ka pohime të vërteta ose të rreme. Ky interesim për lidhjen midis gjuhës, mendimit dhe argumentit e vendos ndër pararendësit e filozofisë analitike.