Hamilton, Alexander

Alexander Hamilton (1755 ose 1757–1804), politikan dhe teoricien politik amerikan. Viti i lindjes mbetet i diskutuar: ai vetë jepte vitin 1757, ndërsa dokumente të tjera mbështesin vitin 1755. Mori pjesë në Luftën Amerikane të Pavarësisë dhe në jetën politike që në moshë të re. Në vitet 1787–1788 bashkëpunoi me James Madison-in dhe John Jay-n në hartimin e «Shkrimeve federaliste», në mbrojtje të ratifikimit të Kushtetutës federale.

Ndër shkrimet e tij ishte mbrojtja e Kolegjit Zgjedhor si mënyrë e tërthortë për zgjedhjen e presidentit. Ai e shihte ndërmjetësimin e zgjedhësve si mbrojtje nga pasionet e menjëhershme popullore dhe nga manipulimi i procesit të zgjedhjes. Shkroi gjithashtu mbi gjyqësorin dhe Gjykatën e Lartë, duke e përshkruar këtë degë si «më pak të rrezikshmen», për shkak të mungesës së kontrollit të drejtpërdrejtë mbi forcën ekzekutive dhe burimet financiare.

Gjatë viteve 1790 u nda politikisht nga Madison-i dhe Thomas Jefferson-i. Këta të fundit mbronin një vizion më agrar, dyshonin ndaj përqendrimit të pushtetit dhe shfaqnin më shumë simpati për demokracinë, së paku brenda kufijve të popullsisë së lirë të asaj kohe. Hamilton-i mbështeste një qeveri qendrore të fortë dhe politika që favorizonin zhvillimin industrial. Si sekretar i Thesarit gjatë presidencës së George Washington-it, më 1789–1795, kërkoi të ushtronte një rol më të gjerë drejtues në qeveri, të krahasueshëm në ndikim me atë të një kryeministri. Vdiq më 1804 nga plagët e marra në duel me Aaron Burr-in, nënpresident i Jefferson-it nga viti 1801.

Hamilton-i lidhet edhe me propozimin e hershëm të metodës së mbetjes më të madhe për ndarjen përpjesëtimore të vendeve. Ai e propozoi për t'i caktuar secilit shtet një numër të plotë përfaqësuesish pas regjistrimit të popullsisë, siç kërkonte Kushtetuta. Sipas kësaj metode jepen fillimisht pjesët e plota të kuotave dhe vendet e mbetura u shpërndahen shteteve me mbetjet thyesore më të mëdha. Në debatin e vitit 1792, skema u kundërshtua nga Jefferson-i dhe aleatët e tij nga Virxhinia. Pas vetos së Washington-it ndaj projektit përkatës, u miratua metoda e Jefferson-it, matematikisht e barasvlershme me metodën e njohur më vonë si ajo e d'Hondt-it. Ajo favorizonte shtetet më të mëdha dhe i jepte Virxhinias më shumë vende se alternativa e Hamilton-it.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare