Gabimi i kostove të pakthyeshme

Gabim arsyetimi në të cilin shpenzimet e bëra tashmë dhe të pakthyeshme përdoren si arsye për të vazhduar një veprimtari, edhe kur kostot dhe përfitimet e ardhshme nuk e justifikojnë vazhdimin. Quhet edhe «gabimi i Concorde-it», sipas debatit mbi financimin e aeroplanit supersonik me këtë emër.

Biologët evolucionarë e kanë përdorur këtë emërtim për një model sjelljeje jooptimal të vërejtur si te disa grerëza, ashtu edhe te politikëbërësit. Disa lloje grerëzash shpenzojnë për mbrojtjen e folesë energji në përpjesëtim me energjinë që kanë harxhuar për ta ndërtuar. Mirëpo, nga pikëpamja e përdorimit të efektshëm të burimeve, mbrojtja do të duhej të varej nga kostoja e alternativës dhe fuqia e sulmuesit, jo vetëm nga investimi i kaluar.

Në mënyrë të ngjashme, vazhdimi i shpenzimeve publike për Concorde-in u mbrojt me argumentin se ishte shpenzuar tashmë një shumë shumë e madhe. Sipas kritikës ekonomike të këtij arsyetimi, shuma e kaluar ishte e humbur ose e angazhuar pavarësisht vendimit të ri. Ajo nuk mund të kthehej duke shpenzuar më shumë. Vendimi për financim shtesë duhej të mbështetej në vlerën e pritshme të përfitimeve që do të sillnin shpenzimet e reja, krahasuar me kostot e tyre dhe me alternativat e mundshme.

Ky gabim është i përhapur në arsyetimin njerëzor: pranimi se një investim i mëparshëm nuk mund të shpëtohet është shpesh psikologjikisht dhe politikisht i vështirë. Për shkak se i njëjti arsyetim është i zakonshëm edhe ndër publikun, politikëbërësit që e përdorin nuk ndëshkohen domosdoshmërisht për të. Megjithatë, shpenzimet e kaluara nuk e bëjnë vetvetiu të arsyeshëm një shpenzim të ardhshëm.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare