Tërësia e burimeve dhe e marrëdhënieve financiare përmes të cilave qeverisja vendore siguron mjetet për shërbimet dhe investimet e saj. Burimet kryesore përfshijnë taksat e tatimet vendore, transfertat dhe grantet nga niveli qendror, pagesat e përdoruesve të shërbimeve dhe huamarrjen për investime kapitale. Mund të përfshihen edhe partneritete financiare me sektorin privat. Mënyra e financimit lidhet me historinë e pushtetit vendor, me përgjegjësitë e tij dhe me shkallën e autonomisë që i njeh sistemi politik. Prandaj një reformë financiare është zakonisht edhe zgjedhje mbi rolin që duhet të ketë qeverisja vendore.

Tatimet e drejtpërdrejta vendore mund të vendosen mbi pronën ose mbi individët. Tatimi mbi pronën mbështetet në një vlerësim të saj, për shembull në vlerën e mundshme të qirasë ose në vlerën e kapitalizuar të shitjes. Në Britani, taksat tradicionale mbi pronën, të njohura si rates, lidhen me vlerën e qirasë, ndërsa council tax e rendit banesën në një kategori vlere. Ky i fundit përmban edhe elemente që lidhen me banorët dhe me uljet për rrethana të caktuara, ndaj nuk është thjesht përqindje e një çmimi shitjeje.

Tatimi mbi individin mund të jetë një shumë e njëjtë për çdo person, si taksa për frymë, ose të ndryshojë sipas të ardhurave, përfshirë shkallë progresive të ngjashme me tatimin kombëtar mbi të ardhurat. Në disa vende përdoren edhe taksa të tërthorta vendore mbi shitjet, si burim plotësues. Dallimi ndërmjet tyre prek jo vetëm sasinë e të ardhurave, por edhe shpërndarjen e barrës: prona, të ardhurat dhe konsumi nuk shpërndahen njëlloj ndërmjet qytetarëve.

Përdorimi historik i tatimit mbi pronën në Britani dhe në Shtetet e Bashkuara lidhet me sisteme ku pronësia kishte qenë kusht për të drejta politike dhe ku ideja e qeverisjes së kufizuar ishte e fortë. Tatimet mbi individët kanë fituar rol në sisteme ku qytetaria dhe të drejtat e saj janë zhvilluar më të pavarura nga pronësia. Kjo është një lidhje historike shpjeguese, jo një rregull i pandryshueshëm që përcakton zgjedhjen fiskale të çdo shteti.

Transfertat nga niveli kombëtar ndryshojnë në tri përmasa kryesore. Së pari, fondet mund të ndahen nga të ardhurat e përgjithshme të buxhetit qendror, përmes vendimit mbi shpenzimet publike, ose të vijnë nga një tatim i posaçëm, të ardhurat e të cilit caktohen për qeverisjen vendore. Së dyti, granti mund të jetë i përgjithshëm, për një grup shërbimesh, ose i destinuar vetëm për një shërbim të caktuar. Së treti, mund të jepet pas kryerjes së shpenzimit, si rimbursim i një përqindjeje të tij, ose paraprakisht, sipas një formule që llogarit nevojën. Këto janë dimensione që mund të ndërthuren, jo vetëm tri lloje grantesh që përjashtojnë njëri-tjetrin.

Në zhvillimet historike të buxhetimit, ndërlikimi i financave publike dhe krizat fiskale i kanë shtyrë qeveritë qendrore të parapëlqejnë më shumë liri në përdorimin e të ardhurave kombëtare. Caktimi automatik i një tatimi për një përdorim të vetëm e kufizon këtë liri. Për këtë arsye, në disa periudha u pakësua mbështetja te tatimet kombëtare të dedikuara paraprakisht për nivelin vendor. Efekti është zgjerimi i hapësirës vendimmarrëse të qendrës mbi ndarjen e burimeve, jo automatikisht shtimi i autonomisë vendore.

Grantet që mbulojnë një përqindje të shpenzimit për një shërbim të posaçëm përdoren shpesh për të nxitur shërbime të reja. Qendra i orienton paratë drejt synimit të dëshiruar dhe shpërblen autoritetet vendore që shpenzojnë më shumë në atë fushë. Mirëpo një skemë e tillë mund t'u japë përparësi njësive që kanë tashmë aftësi për të bashkëfinancuar. Grantet sipas nevojës, të përdorura shpesh kur shërbimi është bërë pjesë e qëndrueshme e përgjegjësive vendore, i japin më shumë peshë barazimit të mundësive ndërmjet zonave të pasura dhe të varfra. Synimi është që shpenzimi të lidhet me nevojën, jo vetëm me të ardhurat e disponueshme të zonës.

Grantet e përgjithshme i lënë teorikisht autoritetit vendor më shumë zgjedhje për shpërndarjen e parasë ndërmjet shërbimeve. Në të njëjtën kohë, ato mund t'i japin qendrës kontroll më të fortë mbi shumën e përgjithshme që transferon. Kështu, liria lokale mbi përdorimin e fondeve dhe kontrolli qendror mbi vëllimin e tyre mund të rriten njëkohësisht. Autonomia financiare nuk mund të matet vetëm me një tregues të vetëm.

Pagesat e përdoruesve mund të jenë të subvencionuara ose të afrohen me çmimin e tregut. Subvencionimi ka qenë i zakonshëm për shërbime shoqërore, si strehimi dhe kujdesi shëndetësor, ndërsa çmimet më pranë kostos ose tregut janë përdorur më shumë për furnizime si gazi dhe energjia elektrike. Kjo varet nga organizimi i secilit vend dhe nga fakti nëse shërbimi ofrohet realisht nga niveli vendor. Në shumë reforma evropiane nga vitet 1980, kufizimi i shpenzimeve publike dhe nxitja e mekanizmave të tregut sollën kalim nga subvencionimi i përgjithshëm i çmimit te pagesa më të larta, të shoqëruara me ulje të posaçme për persona në nevojë. Kjo u zbatua edhe për disa shërbime të drejtuara kryesisht ndaj të varfërve.

Taksat, grantet dhe tarifat krijojnë bazën për shpenzimet e zakonshme të shërbimeve. Investimet kapitale, si ndërtimi i një infrastrukture që përdoret për shumë vite, mund të financohen edhe me hua nga tregjet private të kapitalit ose nga institucione publike huadhënëse. Borxhi shlyhet gjatë një periudhe më të gjatë. Partneritetet me privatët mund të shtojnë mënyrat e financimit dhe të shpërndarjes së rrezikut, por nuk i zhdukin detyrimet financiare që burojnë nga kontratat.

Huamarrja vendore zakonisht u nënshtrohet kufijve dhe rregullave. Në përvojën britanike të shekullit XX, sidomos pas Luftës së Parë Botërore, qeveria qendrore ushtronte kontroll të fortë mbi qëllimin dhe shumën e huave. Rregullimi i borxhit lidhet me aftësinë e shlyerjes, ndikimin në financat e përgjithshme publike dhe zgjedhjen se cilat investime duhen realizuar. Kontrolli mbi huamarrjen mund të kufizojë politikën vendore edhe kur autoriteti ka një bazë të vetën tatimore.

Historikisht, të ardhurat vendore kanë pasur peshë më të madhe aty ku bashkësitë lokale ruanin autonomi të fortë ndaj formimit të shtetit qendror, ku ekzistonte një bazë e përshtatshme burimesh dhe ku shërbimet konsideroheshin kryesisht me interes lokal. Britania dhe Shtetet e Bashkuara përmbajnë shembuj të rëndësishëm të këtij modeli. Në Britani, përcaktimi i nivelit të disa taksave vendore mbeti për një kohë të gjatë në duart e autoriteteve lokale, por Ligji i vitit 1984 i dha qendrës instrumente të drejtpërdrejta për vendosjen e tavaneve.

Një tezë krahasuese i lidh traditat më të centralizuara të shtetit-komb, si ajo franceze, me rol më të fortë të kontrollit dhe të financimit qendror. Kjo nuk duhet lexuar si pohim se tatimet vendore kanë qenë të parëndësishme në çdo periudhë të historisë franceze. Në shumë vende në zhvillim, mungesa e një baze të mjaftueshme lokale të të ardhurave e rrit varësinë nga transfertat qendrore. Forca e autonomisë, struktura ekonomike dhe ndarja e përgjegjësive ndikojnë së bashku mbi këtë varësi.

Zgjerimi i përgjegjësive vendore në Evropë dhe në Amerikën e Veriut gjatë shekullit XX, si pjesë e zgjerimit të veprimtarisë shtetërore, kërkoi më shumë financim qendror. Ai plotësonte bazat tatimore lokale të ngarkuara dhe pasqyronte rëndësinë kombëtare të shërbimeve që zbatoheshin në nivel vendor. Nga vitet 1970, shumë analistë e lidhën rritjen e këtij financimi dhe kontrollin e investimeve me centralizimin e pushtetit, duke u nisur nga ideja se ai që paguan përcakton edhe drejtimin.

Megjithatë, kontrolli i financave nuk barazohet automatikisht me kontroll të plotë të politikës dhe të zbatimit. Autoritetet vendore ruajnë informacion, aftësi organizative dhe hapësirë zgjedhjeje që qendra mund të mos i zotërojë. Prandaj teza e centralizimit duhet shqyrtuar në rrethana konkrete. Parashikimet e bëra në fund të shekullit XX për vazhdimin e varësisë nga financimi qendror shprehnin një prirje të atij konteksti, jo një ligj të pashmangshëm për të ardhmen e çdo sistemi.