Faktorë të prodhimit

Faktorët e prodhimit janë burimet kryesore që përdoren për krijimin e mallrave dhe shërbimeve. Në klasifikimin e zakonshëm përfshihen toka, puna, kapitali dhe sipërmarrja. Sir William Petty (1623–1687) ishte ndër autorët e hershëm që i përcaktoi tokën dhe punën si burime themelore të prodhimit. Mendimi ekonomik francez, përfshirë fiziokratët, zhvilloi më tej analizën e kapitalit dhe të procesit prodhues; trajtimi i sipërmarrësit lidhet edhe me Richard Cantillonin dhe më pas me Jean-Baptiste Say-n. Prandaj skema me katër faktorë nuk duhet t'i atribuohet si shpikje e përfunduar vetëm një shkolle.

«Toka» nënkupton burimet natyrore, jo vetëm sipërfaqen e punueshme. Ajo përfshin edhe pasuritë nëntokësore, si depozitat e qymyrit dhe të mineralit të hekurit. Puna është përpjekja njerëzore, fizike ose mendore, që kontribuon në prodhim.

Kapitali përfshin mjete të prodhuara që përdoren bashkë me punën për të krijuar mallra të tjera, si makineritë, veglat dhe ndërtesat. Dallohet kapitali fiks, që përdoret gjatë disa cikleve të prodhimit, nga kapitali qarkullues, si lëndët e para dhe rezervat e mallrave të gatshme për përdorim në procesin e ardhshëm. Në skemën klasike, veçantia e kapitalit kundrejt tokës dhe punës është se ai vetë është produkt i një procesi të mëparshëm prodhimi.

Sipërmarrja përfshin aftësitë e drejtimit, risisë dhe marrjes së rrezikut për bashkimin e faktorëve të tjerë në një veprimtari prodhuese. Pagesat që u lidhen tradicionalisht këtyre faktorëve janë renta për tokën, paga për punën, interesi për kapitalin dhe fitimi për sipërmarrjen. Ky dallim ndihmon të kuptohen rolet ekonomike, edhe kur në praktikë i njëjti person mund të jetë njëkohësisht punonjës, pronar dhe sipërmarrës.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare