Etatizëm
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Qasje që i jep shtetit rol drejtues dhe kontrollues në jetën ekonomike e shoqërore. Në studimet e zhvillimit, etatizmi përfshin mobilizimin e burimeve për investime në ndërmarrje shtetërore, planifikimin ekonomik të centralizuar, rregullimin e kushteve të punësimit dhe ndërhyrje të tjera që ndryshojnë çmimet ose funksionimin e tregut.
Synimet ekonomike zakonisht janë përshpejtimi i industrializimit, zhvillimi i sektorëve strategjikë dhe mbrojtja e ekonomisë kombëtare nga konkurrenca e jashtme. Politikisht, suksesi i këtyre përpjekjeve mund ta forcojë legjitimitetin e shtetit dhe të qeverisë brenda vendit. Etatizmi nuk është domosdoshmërisht socializëm: ai mund të frymëzohet nga nacionalizmi dhe të bashkëjetojë me pronën private e kapitalizmin shtetëror.
Në vitet 1980, shumë tipare të traditës etatiste në Amerikën Latine dhe në Afrikë u vunë në diskutim nga liberalizmi ekonomik dhe programet e përshtatjes strukturore, të cilat kërkonin uljen e ndërhyrjes shtetërore dhe zgjerimin e rolit të tregut. Termat francezë dirigisme dhe étatisme përdoren shpesh për prirje të afërta, megjithëse drejtimi shtetëror mund të ketë forma e shkallë të ndryshme. Franca dhe Japonia janë përmendur si shembuj historikë të një roli të fortë shtetëror në zhvillimin e ekonomive të industrializuara.