Entrizëm
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Taktikë me të cilën një grup politik hyn në mënyrë të organizuar në një parti ose lëvizje më të gjerë për të ndikuar programin, drejtimin ose zgjedhjen e kandidatëve të saj. Në kuptimin kritik tradicional, grupi ruan një organizim dhe disiplinë të veçantë, ndërsa publikisht mohon ekzistencën e një «partie brenda partisë». Qëllimi mund të jetë marrja e kontrollit, rekrutimi i anëtarëve ose përdorimi i mundësive zgjedhore dhe organizative të partisë pritëse. Entrizmi duhet dalluar nga anëtarësimi individual ose nga veprimtaria e hapur e një rryme të lejuar brenda partisë.
Sistemet zgjedhore mund të krijojnë nxitje të ndryshme për këtë taktikë. Në sistemet majoritare, ku përfaqësimi i partive të vogla është më i vështirë, një grup radikal mund të gjykojë se fiton më shumë ndikim duke vepruar brenda një partie të madhe. Në Britani, kjo ka qenë një shtysë për grupe në të majtë të laburistëve ose në të djathtë të konservatorëve. Kjo nuk do të thotë se jashtë këtyre partive nuk ekziston jetë politike; argumenti lidhet me pengesat për sukses parlamentar. Në sistemet përpjesëtimore, hyrja e një partie të vogël në përfaqësim mund të ketë kosto më të ulët, ndonëse pragjet dhe rregullat konkrete kanë rëndësi.
Në historinë britanike, komunistë dhe trockistë kanë provuar forma të depërtimit në Partinë Laburiste edhe pasi ajo vendosi kufizime ndaj lidhjeve organizative komuniste në vitet 1920. Përpjekje komuniste u shfaqën në vitet 1940 dhe në fillim të viteve 1950, në kontekstin e Luftës së Ftohtë. Nga vitet 1960, konfliktet më të dukshme u lidhën me grupime trockiste, ndër të cilat Tendenca Militante u bë një çështje veçanërisht e rëndësishme për udhëheqjen laburiste. Ajo akuzohej se mbante strukturë dhe disiplinë më vete brenda partisë.
Entrizmi nuk është taktikë vetëm e së majtës. Grupe të ekstremit të djathtë, përfshirë fashistë, racistë dhe neonazistë, kanë kërkuar të fitojnë ndikim brenda partive konservatore ose kristiandemokrate. Në Britani janë shfaqur herë pas here përpjekje të tilla ndaj Partisë Konservatore, ndërsa në Gjermani janë raportuar përpjekje neonaziste për hyrje në Bashkimin Kristian-Demokrat. Vlerësimi i një rasti kërkon prova për organizimin, synimin dhe mënyrën e veprimit; afërsia ideologjike ose një anëtarësi e diskutueshme, e marrë veçmas, nuk mjafton për të provuar një strategji të koordinuar entriste.