Friedrich Engels, 1820–1895, ishte mendimtar socialist gjerman, bashkëpunëtor i afërt i Karl Marx-it dhe figurë themelore në zhvillimin e marksizmit. Lindi në Barmen të Rheinland-it, pranë Düsseldorf-it, si djali i madh i një familjeje me tetë fëmijë. I ati ishte pronar i pasur i një fabrike tekstili, i përkushtuar ndaj besimit pietist dhe bamirësisë, krahas veprimtarisë së biznesit. Engels-i ndoqi shkollën në Elberfeld, ku u dallua për aftësitë gjuhësore dhe zhvilloi një admirim të qëndrueshëm për qytetërimin e lashtë grek.

Gjatë shërbimit të detyrueshëm në artilerinë prusiane ndoqi ligjërata në Universitetin e Berlinit. Atje u ndikua nga kritika materialiste dhe humaniste e fesë e Hegelianëve të Rinj. Në Këln e tërhoqi komunizmi i Moses Hess-it. Bashkëpunimi i tij i gjatë me Marx-in u zhvillua veçanërisht nga mesi i viteve 1840; «Ideologjia gjermane», e shkruar së bashku më 1845–1846, ishte një nga shtjellimet e para të gjera të kuptimit materialist të historisë. Engels-i ishte për Marx-in mik, bashkëpunëtor intelektual dhe mbështetës financiar.

Marrëdhënia e tyre nuk duhet kuptuar sikur të ishin një autor i vetëm me mendime plotësisht të njëjta. Ata ndanin qëndrime themelore në ekonominë politike, historinë e industrisë dhe strategjinë e organizimit proletar, por pesha dhe kuptimi i dallimeve të tyre, sidomos në shkencat e natyrës dhe filozofinë e natyrës, mbeten objekt debatesh. Një traditë interpretuese thekson vazhdimësinë e mendimit të përbashkët, ndërsa një tjetër e sheh Engels-in si autor që e sistematizoi dhe e zgjeroi marksizmin në drejtime jo plotësisht të njëjta me ato të Marx-it.

Engels-i i ndiqte zhvillimet në biologjinë evolucionare dhe i jepte rëndësi të madhe lidhjes ndërmjet materializmit modern dhe evolucionit përmes përzgjedhjes natyrore. Hyrja dhe shënimet e «Dialektikës së natyrës», të botuara pas vdekjes më 1925, tregojnë interesin e tij për historinë e ideve evolucionare. Marrëdhënia e Marx-it me Darwin-in ishte më e ndërlikuar sesa një pranim ose refuzim i thjeshtë: ai e vlerësonte rëndësinë e shpjegimit natyror të evolucionit, por kritikonte disa formulime dhe analogji shoqërore. Në korrespondencën e vitit 1866 shfaqi interes për teorinë e Pierre Trémaux-së, e cila i jepte rol të rëndësishëm mjedisit dhe formimeve gjeologjike. Engels-i e kundërshtoi teorinë për dobësitë e provave dhe të njohurive gjeologjike të autorit. Ky debat tregon se marrëveshja e tyre politike nuk përjashtonte mosmarrëveshje për shpjegime të veçanta shkencore.

Kontributi i Engels-it ishte veçanërisht i rëndësishëm për zhvillimin e asaj që më vonë u sistematizua si materializëm dialektik dhe për përpjekjen për ta lidhur marksizmin me një filozofi dialektike të natyrës. Në «Anti-Dühring», të përgatitur gjatë viteve 1876–1878 dhe të botuar si libër më 1878, ai diskutoi zbatimin e dialektikës në natyrë, matematikë, histori, filozofi dhe mendim. Shembujt e tij shtriheshin nga gjeologjia deri te zhvillimi i kokrrës së elbit. Tri ligjet kryesore që lidhen me këtë formulim janë kalimi i ndryshimeve sasiore në ndryshime cilësore, ndërdepërtimi i të kundërtave dhe mohimi i mohimit.

Disa studiues argumentojnë se shtrirja e dialektikës në natyrë nga Engels-i ndryshon në mënyrë thelbësore nga metoda e Marx-it dhe se ky i fundit nuk do t'i kishte pranuar të gjitha përfundimet e saj. Megjithatë, pohimi se nuk ekziston asnjë dëshmi e përfshirjes së Marx-it në «Anti-Dühring» nuk qëndron: Engels-i deklaroi në parathënien e vitit 1885 se ia kishte lexuar dorëshkrimin përpara botimit dhe se Marx-i kishte shkruar kapitullin e dhjetë të pjesës ekonomike. Kjo dëshmon njohje dhe bashkëpunim, por nuk provon automatikisht miratim të çdo teze filozofike të Engels-it ose të çdo doktrine të mëvonshme të nxjerrë prej saj.

Pas vdekjes së Marx-it, Engels-i redaktoi dhe përgatiti për botim vepra e dorëshkrime të tij. Ky rol e rriti ndjeshëm ndikimin e Engels-it në formën në të cilën mendimi marksist u transmetua dhe u kuptua nga brezat pasues.